DFT YORDAMIDA YANGI YARIMO‘TKAZGICH MATERIALLARINI BASHORAT QILISH.

Xolyigitova G. S.


Annotatsiya

Ushbu tadqiqotda zichlik funksional nazariyasi (Density Functional Theory, DFT) asosida yangi istiqbolli yarimo‘tkazgich materiallarning elektron, energetik va strukturaviy xossalarini nazariy bashorat qilish masalalari ko‘rib chiqiladi. Zamonaviy elektronika va optoelektronika qurilmalarida yuqori samaradorlikka ega bo‘lgan yangi yarimo‘tkazgich materiallarga bo‘lgan ehtiyoj asoslab beriladi hamda DFT usulining materiallar dizaynidagi o‘rni yoritiladi. Hisoblashlar almashinish-korrelyatsiya funksionallari (LDA, GGA va ularning modifikatsiyalari) yordamida amalga oshirilgani, panjara parametrlarini optimallashtirish, tarmoqli tuzilma va holatlar zichligini (DOS) aniqlash algoritmlari batafsil bayon etiladi. Tanlangan kristall tuzilmalarning energetik barqarorligi, taqiqlangan zona kengligi, samarali massalar va elektron holatlarning taqsimlanishi tahlil qilinib, ularning yarimo‘tkazgich sifatida qo‘llanish imkoniyatlari aniqlanadi. Olingan natijalar mavjud tajribaviy va nazariy ma’lumotlar bilan solishtirilib, taklif etilayotgan materiallarning nanoelektronika, fotoelektrik va sensor qurilmalar uchun istiqbollari baholanadi. Tadqiqot natijalari yangi funksional yarimo‘tkazgich materiallarni oldindan bashorat qilish va ularni maqsadli sintez qilish uchun nazariy asos bo‘lib xizmat qiladi.


Adabiyotlar

  1. S. M. Sze, K. K. Ng, Physics of Semiconductor Devices, 3rd ed., Wiley, New York, 2007.
  2. P. Y. Yu, M. Cardona, Fundamentals of Semiconductors: Physics and Materials Properties, Springer, Berlin, 2010.
  3. R. M. Martin, Electronic Structure: Basic Theory and Practical Methods, Cambridge University Press, 2004.
  4. W. Kohn, L. J. Sham, “Self-consistent equations including exchange and correlation effects,” Physical Review, vol. 140, no. 4A, pp. A1133–A1138, 1965.
  5. P. Hohenberg, W. Kohn, “Inhomogeneous electron gas,” Physical Review, vol. 136, no. 3B, pp. B864–B871, 1964.
  6. J. P. Perdew, K. Burke, M. Ernzerhof, “Generalized gradient approximation made simple,” Physical Review Letters, vol. 77, pp. 3865–3868, 1996.
  7. G. Kresse, J. Furthmüller, “Efficient iterative schemes for ab initio total-energy calculations,” Physical Review B, vol. 54, pp. 11169–11186, 1996.
  8. A. K. Geim, K. S. Novoselov, “The rise of graphene,” Nature Materials, vol. 6, pp. 183–191, 2007.
  9. J. Hafner, J. Comput. Chem., 29, 2044–2078 (2008).
  10. J. Heyd, G. E. Scuseria, M. Ernzerhof, J. Chem. Phys., 118, 8207–8215 (2003).
  11. F. Tran, P. Blaha, Phys. Rev. Lett., 102, 226401 (2009).
  12. P. Giannozzi et al., J. Phys.: Condens. Matter, 21, 395502 (2009).
  13. S. Curtarolo et al., Nat. Mater., 12, 191–201 (2013).