OCHIQ KONLARDA MAYDALASH-QAYTA YUKLASH PUNKTLARIDA CHANGLARNI USHLAB QOLISH

Kamolov N. B., Raxmonov I. I. & Kaxxarov O. O.


Annotatsiya

Ochiq usulda foydali qazilmalarni qazib olish jarayonlarida yuzaga keladigan chang va zararli gazlar atmosfera havosining ifloslanishiga olib kelib, atrof-muhit holatiga, texnologik uskunalarning xizmat muddatiga hamda ishchi-xodimlar sog‘lig‘iga jiddiy salbiy ta’sir ko‘rsatadi. Ayniqsa, maydalash va qayta yuklash punktlarida yuklarni tushirish jarayonida yuqori miqdorda chang ajralishi kuzatiladi. Ushbu maqolada Muruntog‘ konida joylashgan maydalash-qayta yuklash punktida chang hosil bo‘lish manbalari atroflicha tahlil qilingan. Avtosamosvallar tomonidan bunkerga yuk bo‘shatish jarayonida ajraladigan chang miqdorini aniqlash maqsadida eksperimental tadqiqotlar o‘tkazilgan. O‘lchov ishlari PU-2E aspirator yordamida amalga oshirilib, chang konsentrasiyasi og‘irlik usuli asosida hisoblab chiqilgan. Tadqiqot natijalari asosida changni samarali ravishda kamaytirish va ushlab qolish uchun yopiq aspirasiya tizimi, siklon hamda rukavli filtrlardan iborat kompleks texnik yechim taklif etilgan. Taklif etilayotgan tizim ochiq kon sharoitida ekologik xavfsizlikni oshirish, mehnat sharoitlarini yaxshilash va ishlab chiqarish jarayonlarining barqarorligini ta’minlashga xizmat qiladi.


Adabiyotlar

  1. «Промышленная и экологическая безопасность. Охрана труда». www.complexdoc.ru.
  2. «Известие вузов. Горный журнал» №1 2014г Ю.И. Лель, Ю.В. Стенин, Арефьев С.А.
  3. Писарев В.С., Ахмедов Б.Н. Оценка точности при выполнении подсчета объема земляных работ // Маркшейдерия и Недропользование. № 4 (102), июль-август 2019 г. с. 38-41
  4. Писарев В. С. Использование современных сканирующих систем на открытых горных выработках // Геодезия, картография, геоинформатика и кадастры «От идеи до внедрения»: сборник материалов международной научно-практической конференции.- 2015. - С. 61-64.
  5. Ахмедов Б. Н. Построение цифровых трехмерных моделей геопространства // Сборник научных докладов молодежной научно-практической конференции «Инженерная графика и трехмерное моделирование». - Новосибирск: СГУГиТ, 2016. - С. 9-13.
  6. Писарев В.С. маркшейдерско-геодезические работы при создании геодинамических полигонов // Маркшейдерия и недропользование. 2020. № 2 (106). С. 35-40.
  7. Гущин А. А., Ермаков А. Ю., Мирошников А. М. Аналитический обзор реагентов для предотвращения смерзания угля // Горный информационно-аналитический бюллетень (научно-технический журнал). - 2016. - №. 3. - С. 256-268.
  8. Угольная промышленность [Электронный ресурс] // Горная энциклопедия онлайн. - Режим доступа: http://www.mining-enc.ru/u/ugolnaya-promyshlennost (дата обращения: 20.03.2018).
  9. Зырянов И.В Повышение эффективности систем карьерного автотранспорта в экстремальных условиях эксплуатации // Докторская диссертация по специальности 05.05.06 - Горные машины (техн. науки). 2006 г. С. – 378
  10. П.Н. Махараткин, Э.К. Абдулаев, Г.Ю. Вишняков, Е.Ю. Ботян, А.Е. Пушкарев. Повышение эффективности функционирования карьерных автосамосвалов на основе обоснования их рациональной скорости с помощью имитационного моделирования // Горный информационно-аналитический бюллетень 2022;(6-2): 237-250.
  11. Хорешок А. А., Дубинкин Д. М., Зеляева Е. А. Обзор конструкций несущих систем (рам) карьерных автосамосвалов грузоподъемностью до 110 т // Техника и технология горного дела. - 2022. - № 1 (16). - С. 4-16.
  12. Gaffarov A.A., Atakulov LN. Avtosamosvallar ekspluatatsion ko‘rsatkichlari samaradorligini oshirish //“Sanoatda raqamli texnologiyalar” ilmiy-texnik jurnali №3 2025.
  13. Toshov J.B., Rabatuly M., Khaydarov Sh., Kenetayeva A.A., Khamzayev A., Usmonov M., Zheldikbayeva A.T. Methods for Analysis and Improvement of Dynamic Loads on the Steel Wire Rope Holding the Boom of Steel Wire Rope Excavators. Integrated Use of Mineral Raw Materials Complex Use of Mineral Resources 2026; 339(4):87-96 https://doi.org/10.31643/2026/6445.43
  14. Zokhidov O.U., Khoshimov O.O., Khalilov Sh.Sh. Experimental analysis of microges installation for existing water flows in industrial plants. III International Conference on Improving Energy Efficiency, Environmental Safety and Sustainable Development in Agriculture (EESTE2023), E3S Web of Conferences. 2023.
  15. Khamzaev A.A., Mambetsheripova A., Arislanbek N. Thyristor-based control for high-power and high-voltage synchronous electric drives in ball mill operations/ E3S Web Conf. Volume 498, 2024/ III International Conference on Actual Problems of the Energy Complex: Mining, Production, Transmission, Processing and Environmental Protection (ICAPE2024).
  16. Кацман М.М. Электрические машины: учебник для студ. учреждений сред. проф. образования. – М.: Издательский центр "Академия", 2013. – 496 с.
  17. Abdalimovich, X. A., O‘G‘Li, U. M. Z., & Djabbarovich, S. D. (2025). SHAXTA SHAROITIDA NASOS QURILMALARINING ISH REJIMINI AVTOMATLASHTIRISH EVAZIGA ENERGIYA VA RESURS TEJAMKORLIKNI OSHIRISH. Илм-фан ва инновацион ривожланиш/Наука и инновационное развитие, 8(1), 84-93.
  18. Xamzayev, A. A., O‘G‘Li, J. U. B., Usmonov, M. Z. O. G. L., & Karimova, O. S. Q. (2024). Karyer ekskavatorlarning elektr yuritmalari ish rejimlarini manipulyator yordamida tahlil qilish. Academic research in educational sciences, 5(5), 638-648.
  19. Toshov, J. B., Rabatuly, M., Khaydarov, S., Kenetayeva, A. A., Khamzayev, A., Usmonov, M., & Zheldikbayeva, A. T. (2026). Methods for analysis and improvement of dynamic loads on the steel wire rope holding the boom of steel wire rope excavators. Kompleksnoe Ispolzovanie Mineralnogo Syra= Complex use of mineral resources, 339(4), 87-96.