TIK SILINDR SHAKLDAGI REZERVUARLARDA BENZIN BUG‘LANISHINING NAZARIY ASOSLARI VA O‘ZBEKISTON SHAROITIDA TAHLILI

Saxatov B. G., Аshurov M. X., Oripova L. N. & Boyqobilova M. M.


Annotatsiya

O‘zbekiston Respublikasi hududi keskin kontinental iqlimga ega. Yoz mavsumida havo harorati +40…+45 °C gacha yetadi. Rezervuar tomi va devorlarining qizishi ichki muhit haroratini oshiradi, natijada bug‘lanish intensivligi kuchayadi. Asosiy jarayonlar kichik va katta nafas olish orqali sodir bo‘ladi. Kichik nafas olish tashqi harorat o‘zgarishi bilan bog‘liq bo‘lib, ichki gaz fazasining kengayishi yoki siqilishi natijasida yuzaga keladi. Katta nafas olish esa mahsulotni quyish va bo‘shatish jarayonida sodir bo‘ladi. Rezervuarlarda bug‘lanish jarayonlari issiqlik va massa almashinuvi qonunlariga asoslanadi. Asosiy jarayonlar kichik va katta nafas olish orqali sodir bo‘ladi. Kichik nafas olish tashqi harorat o‘zgarishi bilan bog‘liq bo‘lib, ichki gaz fazasining kengayishi yoki siqilishi natijasida yuzaga keladi. Katta nafas olish esa mahsulotni quyish va bo‘shatish jarayonida sodir bo‘ladi. Agar sizda 500 m³ benzinli rezervuar bo‘lsa va harorat +20°C dan +40°C ga ko‘tarilsa: Taxminan 10–15 m³ benzin bug‘i hosil bo‘lishi mumkin.Klapan 1 soat ichida kamida 20–30 m³/soat bug‘ni chiqarish imkoniga ega bo‘lishi kerak.


Adabiyotlar

  1. Saxatov B.G. Nordon gazni qayta ishlashga tayyorlash jarayonida sovutish qurilmalaridagi asoratlar // Pedagog respublika ilmiy jurnali.-O`zbekiston.2024 №7(11). 159-162 bet.
  2. Saxatov B.G. Tabiiy gazni qayta ishlashda desorbsiya jarayonini samaradorligini oshirish// Sanoatda raqamli texnologiyalar.-Qarshi .2024 №4(2). 133-136 bet.
  3. Saxatov B.G. Absorbsiya usulida H2S va CO2 dan tozalashda yutuvchi komponentlarning to‘yinish balansi me’yorlari// Sanoatda raqamli texnologiyalar.-Qarshi .2024 №4(2). 150-155 bet.
  4. Saxatov B.G., Jurayev.E.I, Nordon gazni qayta ishlashga tayyorlash jarayonida sovutish qurilmalaridagi salbiy asoratlar// Development of science sentyabr 2025/9 Volume 3.205-211 p.
  5. Saxatov B.G., Ashurov M.X.,Ismatova Sh,M.,Mirzayeva Sh.A.,Koʻp fazali ajratgichlarning ichki jihozini moddalarning ajralish bosqichiga mos jixozlash va yengil uglvadorod gazlarni sovutish texnologiyasi asosida namlik va gaz kondensatni ajratib olish. 2025/12 Volume 3.241-245 p.
  6. Н.Р. Юсупбеков, Х.С. Нурмухамедов, З.Г. Зокиров Кимѐвий технология асосий жараѐн ва курилмалари, Т.: «Шарк» 2003. 644 б.
  7. А.И. Скобло, Ю.К. Молоканова, А.И. Иладимиров, В.А. Щелкунов – Процессы и аппараты нефтегазо-переработки и нефтехмии. –М.: Нефдра. 2000 год.
  8. Борьба с потерями нефти и нефтепродуктов при их транспортировке и хранении. Абузова Ф. Ф., Бронштейн И. С., Новоселов В. Ф. и др. (1981, 248с.) https://share.google/DoKqn8WiOYjfiOpWL
  9. Большаков Г. Ф. Восстановление и контроль качества нефте¬ продуктов. Л ., «Недра», 1974. 320 с.
  10. “Studies on the evaporation of crude oil and petroleum products…” — evaporation rate, time and component effect, Elizaryev va boshq. (2020) — Seasonal climatic changes influence on losses at oil tanks filling (konferensiya maqolasi, Bashkortiston misolida) EPA-450/4-88-004, 1988 — AQSh EPA standart hujjati: