AYRIM BOSHQA OMILLARNING ISSIQ YORIQLARNING PAYDO BO‘LISHIGA TA’SIRI
Abdixamidov N. U., Abdullayev J. X. & Turdiyev A. X.
Annotatsiya
Mazkur mavzuda metall qotishmalarida (ayniqsa payvandlash va quyish jarayonlarida) issiq yoriqlarning paydo bo‘lishiga legirlovchi (aurim) elementlar va boshqa omillarning ta’siri tahlil qilinadi. Issiq yoriqlar asosan metallning yuqori haroratda qotish bosqichida yuzaga kelib, kimyoviy tarkib, kristallanish jarayoni va mexanik zo‘riqishlar bilan chambarchas bog‘liqdir. Oltingugurt, fosfor, uglerod kabi zararli aralashmalar hamda ayrim legirlovchi elementlarning notekis taqsimlanishi donalararo suyuq qatlamlar hosil bo‘lishiga sabab bo‘lib, yoriqlar xavfini oshiradi. Shuningdek, sovish tezligi, deformatsiya darajasi, texnologik rejimlar va konstruktiv omillar issiq yoriqlarning shakllanishida muhim rol o‘ynaydi. Tadqiqot natijalari issiq yoriqlarni kamaytirish uchun qotishma tarkibini optimallashtirish va texnologik jarayonlarni to‘g‘ri tanlash zarurligini ko‘rsatadi.
Adabiyotlar
- Lancaster J.F. – Metallurgy of Welding. Metallurgy of Welding. — Cambridge: Woodhead Publishing, 1999.
- Kou S. – Welding Metallurgy. Welding Metallurgy. — Hoboken: Wiley-Interscience, 2003.
- Lippold J.C. – Welding Metallurgy and Weldability. Welding Metallurgy and Weldability. — New York: Wiley, 2015.
- Raghavan V. – Physical Metallurgy. Physical Metallurgy: Principles and Practice. — New Delhi: PHI Learning, 2015.
- ASM Handbook Volume 6 – Welding, Brazing, and Soldering. ASM Handbook. Vol. 6. — Materials Park: ASM International, 1993.
- ASM Handbook Volume 15 – Casting. ASM Handbook. Vol. 15. — Materials Park: ASM International, 2008.
- Davis J.R. – Aluminum and Aluminum Alloys. Aluminum and Aluminum Alloys. — Materials Park: ASM International, 1993.
- Ghosh A. – Solidification Processing. Solidification Processing. — New Delhi: Tata McGraw-Hill, 2010.
- Kurz W. – Fundamentals of Solidification. Fundamentals of Solidification. — Aedermannsdorf: Trans Tech Publications, 1998.
- Campbell J. – Castings. Castings. — Oxford: Butterworth-Heinemann, 2015.
- Porter D.A. – Phase Transformations in Metals and Alloys.
- Phase Transformations in Metals and Alloys. — Boca Raton: CRC Press, 2009.
- Callister W.D. – Materials Science and Engineering. Materials Science and Engineering. — New York: Wiley, 2018.
- Brooks J.A. – Weld Solidification Cracking. Weld Solidification Cracking. — Welding Journal, AWS, 2005.
- Grong Ø. – Metallurgical Modelling of Welding. Metallurgical Modelling of Welding. — London: Institute of Materials, 1997.
- Messler R.W. – Principles of Welding. Principles of Welding. — Hoboken: Wiley, 2004.