YOD PREPARATLARI REALIZATSIYASI MONITORINGI ASOSIDA YOD TANQISLIGI KASALLIKLARINING OLDINI OLISH CHORA-TADBIRLARINI ISHLAB CHIQISH (SAMARQAND SHAHRI MISOLIDA)
Bazarova N. S. & Xudayberdiyeva Y. Y.
Annotatsiya
Tanadagi yodni iste’mol qilishning moʻtadil kamayishi va qonda qalqonsimon gormonlar konsentrasiyasining pasayishi sharoitida ham bolaning miyasi rivojlanishining buzilishi sodir bo‘lishi, ya’ni yod tanqisligi bilan bog‘liq og‘ir klinik kasalliklar, xususan endemik buqoq va kretinizm, aqliy zaiflik, perinatal va chaqaloqlar o‘limining ko‘payishi kabilar kuzatilishi mumkin. Shunday ekan yurtoshlarimiz yod pereparatlarini va yodga boy mahsulotlarni iste’mol qilishlari muhim. Shunday ekan, yurtdoshlarimiz yod preparatlarini va yodga boy mahsulotlarni iste’mol qilishlari muhim. Mazkur tadqiqot doirasida aholining yod tanqisligi profilaktikasi bo‘yicha bilim darajasi va iste’mol madaniyatini aniqlash maqsadida 300 ta respondent o‘rtasida ijtimoiy so‘rovnoma o‘tkazildi. Tadqiqotning ob’yektivligini ta’minlash uchun 4 ta tanlangan dorixona tarmog‘ida yod saqlovchi dori vositalari va biologik faol qo‘shimchalarning realizatsiya tahlili amalga oshirildi.Olingan natijalar shuni ko‘rsatadiki, aholi o‘rtasida yod preparatlariga bo‘lgan talab mavjud bo‘lsa-da, ularni qabul qilishda tizimlilik va shifokor tavsiyasiga amal qilish darajasi pastligicha qolmoqda. Tadqiqot yakunida dorixonalar orqali yod profilaktikasini samarali tashkil etish va aholining farmatsevtik savodxonligini oshirish bo‘yicha ilmiy-amaliy tavsiyalar ishlab chiqilgan.
Adabiyotlar
- Авцын А.П. Микроэлементозы человека: этиология, классификация, органопатология / А.П. Авцын, A.A. Жаворонков, М.А. Риш; АММСССР - М.: Медицина, 1991.-496с.
- Аксенова Н.Г1. Возрастные особенности локализации С-клеток щитовидной железы человека // Морфология.- 1996.-№2.- С. 18-21.
- Алешин Б.В., Губский В.Н. Гипоталамус и щитовидная железа.- М.:Медицина, 1983.- 184с.
- Sog‘lom avlod asoslari: metodik qo‘llanma. D.I.Axmedova, G.O‘. Salixova, N.D.Ishniyozova va boshqalar. T: « O‘zbekiston» 2017 yil
- Старкова А.Т. Фармакотерапия в эндокринологии.- М.: Медицина, 1989. -28ос.
- Biologiya. M.M.Abdulxaeva Toshkent «Tib-kitob» nashriyoti 2011 yil
- “O‘zbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy nashriyoti Toshkent – 2005.
- O‘zbekiston Respublikasining Qonuni, "Aholi o‘rtasida yod tanqisligi kasalliklari profilaktikasi to‘g‘risida".
- Ismoilov S.I. va boshqalar. "O‘zbekiston Respublikasida yod tanqisligi kasalliklari monitoringi" (Uslubiy qo‘llanma).
- Azizov V.A. "Farmatsevtika bozorini tahlil qilish va prognozlash usullari" (O'quv qo'llanma).
- Krylov V. "Endokrinologiya va gipotireoz: zamonaviy yondashuvlar" (Ilmiy maqola).
- WHO (Jahon sog'liqni saqlash tashkiloti) hisoboti. "Iodine deficiency in Europe: a continuing public health problem".
- Zimmermann M.B. "Iodine deficiency and thyroid function" (The Lancet journal).
- Ahmedova D.A. "Bolalar va o'smirlar o'rtasida yod profilaktikasining samaradorligi" (Tibbiyot jurnali).
- Qodirov A.A. "Farmatsevtik marketing: dori vositalari realizatsiyasi tahlili".
- Yusupova M.N. "Oziq-ovqat mahsulotlarini yod bilan boyitishning texnologik va ijtimoiy jihatlari".
- Statistika agentligi ma'lumotlari. "O'zbekiston hududlarida aholining dori vositalari bilan ta'minlanganlik darajasi" (Statistik to'plam).