ISO 22000 ASOSIDA OZIQ-OVQAT XAVFSIZLIGI MENEJMENT TIZIMINI VALIDATSIYA QILISH MODELINI ISHLAB CHIQISH

Abdullajonov B. S. & Melibayev M. .


Annotatsiya

Bugungi kunda parranda mahsulotlarini ishlab chiqaruvchi korxonalar aholiga sifatli va xavfsiz go‘sht hamda tuxum yetkazib berish, sanitariya-gigiyena talablariga rioya qilish va bozorda raqobatbardoshlikni saqlash bo‘yicha katta mas’uliyatga ega. Tadqiqot ISO 22000 xalqaro standarti talablari asosida olib borildi. Tizim jarayonli yondashuv va xavfga asoslangan fikrlash tamoyillari bo‘yicha qurildi, HACCP metodologiyasi orqali muhim nazorat nuqtalari (CCP), operatsion nazorat choralari (OPRP) va dastlabki shart-sharoit dasturlari (PRP) aniqlanib, kritik chegaralar va monitoring tizimi ishlab chiqildi. Validatsiya jarayoni laboratoriya tahlillari, statistik va eksperimental usullar orqali amalga oshirildi. Go‘shtni qayta ishlashda belgilangan harorat va vaqt rejimi patogen mikroorganizmlarni yo‘q qilish uchun yetarli ekanligi laboratoriya tahlillari orqali tasdiqlandi. Sovutish zanjiri va saqlash sharoiti mikrobiologik ko‘rsatkichlar orqali baholandi. Tuxum yetishtirish jarayonida oziqa sifati, suv sifati, harorat, sanitariya va parranda sog‘ligi nazorat qilindi. PRP, OPRP va CCP tizimlari oziq-ovqat xavfsizligini ta’minlashda samarali ishlashi tasdiqlandi. Site Master File (SMF) ishlab chiqilib, korxona faoliyati, boshqaruv tizimi, sanitariya-gigiyena sharoitlari va validatsiya jarayonlari tizimli hujjatlashtirildi.


Adabiyotlar

  1. Hamidova L. Oziq-ovqat sifat nazorati va xavfsizlik tizimlarining samaradorligi // Journal of Food Quality and Safety. – 2017. – Vol. 3, No. 2. – P. 50–59.
  2. Akhmedov R. Parranda mahsulotlarini qayta ishlashda xavflarni boshqarish va nazorat nuqtalari // Uzbek Journal of Food Engineering. – 2019. – Vol. 4, No. 1. – P. 11–20.
  3. Tadjibaeva G. ISO 22000 standarti asosida oziq-ovqat xavfsizligini boshqarish tizimini joriy etish // Scientific Review of Food Safety. – 2021. – Vol. 6, No. 1. – P. 29–38.
  4. Nurmatov B., Rahimova S. Oziq-ovqat xavfsizligi tizimlarida PRP va OPRP elementlarini tatbiq etish // Journal of Food Safety and Quality. – 2020. – Vol. 8, No. 2. – P. 14–23.
  5. Rashidova N. Implementation of Food Safety Management Systems in Meat Processing Enterprises: The Role of HACCP and ISO 22000 in Ensuring Consumer Health // Journal of Food Safety. – 2018. – Vol. 38, No. 4. – P. 1–10.
  6. Safayeva D. Oziq-ovqat ishlab chiqarish zanjirida xalqaro standartlarni (ISO, HACCP, Codex Alimentarius) joriy etishning samaradorligini tahlil qilish // Food Technology Journal. – 2020. – Vol. 12, No. 2. – P. 45–55.
  7. Fayzullayeva M. Oziq-ovqat xavfsizligi va sifat nazorati // Scientific Journal of Food Safety. – 2019. – Vol. 7, No. 1. – P. 22–31.
  8. Asilova Z., Nosirova L. Oziq-ovqat mahsulotlarini qayta ishlashda xalqaro standartlarning o‘rni // International Journal of Food Science. – 2021. – Vol. 14, No. 3. – P. 101–112.
  9. Usmonov M. Go‘shtni qayta ishlash va tuxum yetishtirishda HACCP tizimini qo‘llash tajribasi // Food Science and Technology Review. – 2018. – Vol. 10, No. 1. – P. 41–50.
  10. Yusupova F. ISO 22000 standartini parrandachilik korxonalarida tatbiq etish bo‘yicha ilmiy-tadqiqot natijalari // Journal of Uzbek Agriculture. – 2021. – Vol. 7, No. 3. – P. 66–75.
  11. Rahmonov A., Ganiev J. Oziq-ovqat xavfsizligi menejment tizimlarini validatsiya qilish usullari // Scientific Journal of Food Safety. – 2019. – Vol. 6, No. 2. – P. 88–97.
  12. Islomov A., Karimova F. Oziq-ovqat xavfsizligi menejment tizimlarini joriy etishning amaliy tajribasi // Journal of Uzbek Food Science. – 2019. – Vol. 5, No. 2. – P. 33–42.