ISHLAB CHIQARISHDA XAVF OMILLARINI KOMPLEKS BAHOLASH VA ULARNI KAMAYTIRISH.
Normayev Q. H., Pardayeva S. S. & Qo‘ldoshev A. S.
Annotatsiya
Mazkur maqolada sanoat korxonalarida ishlab chiqarish xavf omillarini baholash va ularni kamaytirish bo‘yicha kompleks yondashuv ishlab chiqilgan. Tadqiqot obyekti sifatida GMZ 1 korxonasi faoliyati misolida ishlab chiqarish muhitidagi asosiy xavf omillari — mexanik, kimyoviy, chang va gaz, shovqin hamda vibratsiya va yuqori harorat omillari tahlil qilindi. Xavf omillarini baholash uchun kompleks ko‘rsatkichlar tizimi ishlab chiqildi va ularning vazn koeffitsiyentlari asosida umumiy xavf darajasi aniqlanadi. Shuningdek, xavf omillarini prognozlashga asoslangan profilaktik boshqaruv modeli taklif etildi. Model statistik tahlil, ehtimollik modellar va kompleks baholash ko‘rsatkichlari orqali ishlab chiqarish jarayonida yuzaga kelishi mumkin bo‘lgan xavfli holatlarni oldindan aniqlash imkonini beradi. Tadqiqot natijalariga ko‘ra, ishlab chiqilgan chora-tadbirlar ishlab chiqarishdagi xavf hodisalarini sezilarli darajada kamaytirish hamda ishchilar xavfsizligini oshirishga xizmat qiladi. Bundan tashqari, taklif etilgan texnik va tashkiliy choralar iqtisodiy samaradorlik nuqtai nazaridan ham baholanib, ularning moliyaviy natijalari hisoblab chiqildi.
Adabiyotlar
- Glevitzky, M. (2025). A Risk Management Approach in Occupational Health and Safety. Safety.
- Mixafenti, S., Moutzouri, A., Karagkouni, A., Sartzetaki, M., & Dimitriou, D. (2025). Assessment of Occupational Health and Safety Management: Implications for Corporate Performance in the Secondary Sector. Safety, 11(2).
- Angriani, Y. (2025). Occupational Safety and Health Hazard Risk Control Strategies in Construction Projects: A Literature Review. MEDICA Journal.
- Tripathi, C., Arora, M., & Chakrabarti, A. (2025). Occupational Safety within Non Routine Manufacturing Processes: Evaluating Ergonomic Assessments. Preprint.
- Saxena, R. R. (2024). Intelligent Approaches to Predictive Analytics in Occupational Health and Safety. Preprint.
- Risk assessment and ranking methodology for occupational safety … (2026). Emerald Insight.
- Axmedov, B., & Saidov, I. (2022). Mehnat muhofazasi: xavf omillarini baholash va profilaktika. T.: Texnologiya, 2022.
- Karimova, N. (2021). Ishlab chiqarishda xavf omillarini baholash va kamchiliklarni bartaraf etish yo‘llari. O‘zbekiston Texnika Universiteti ilmiy axboroti, №1.
- Mirzaev, S., & Rustamov, D. (2023). HIM (hazard identification and management) tizimi asosida xavf omillarini kompleks baholash. Xavfsizlik fanlari jurnali, 5(3).
- Tursunov, A. (2024). Zararli omillarni baholash va ularni kamaytirish usullari. Iqtisodiyot va xavfsizlik masalalari, 2(10).
- Иванов, В. В., & Смирнова, Е. А. (2021). Оценка и управление рисками на производстве: современные подходы. Журнал охраны труда, №2.
- Петров, А. С. (2023). Комплексная оценка опасных факторов производства и методы их снижения. Промышленная безопасность, №4.
- Корчагин, Н. В., & Лебедев, М. Ю. (2022). Современные методы оценки рисков в промышленности. Журнал безопасности труда, 11(1).
- Сидоров, Д. И., & Павлова, Е. В. (2025). Система управления охраной труда и комплексная оценка опасных факторов. Научный вестник техники, 8(2).