КОБАЛЬТ(II), МИС(II), РУХ(II) ВА КАДМИЙ(II)ЛАРНИ 2-АМИНО-5-МЕТИЛТИАДИАЗОЛ-1,3,4 БИЛАН ЯНГИ КОМПЛЕКС БИРИКМАЛАРИНИ ОЛИНИШИ ВА ТАДҚИҚОТЛАРИ

Ҳусенов Қ. Ш., Ибрагимова М. Л., Исломова Д. Ғ., Файзиева М. М., Исломова Г. Э., Алиев Т. Б. & Каримов З. Т.


Annotatsiya

Co(II), Cu(II), Zn(II) ва Cd(II)ларни хлоридлари, бромидлари, йодидлари ва ацетатларини 2-амино-5-метилтиадазол-1,3,4 лиганди асосида янги комплекс бирикмалари синтез қилинган. Синтез қилинган бирикмаларининг таркиби ва тузилиши элемент анализи, ИК- ва ЯМР 1Н-спектроскопия усулларида ўрганилган. Элемент анализи натижалари бўйича кўрсатилдики, синтез вақтида металл:лиганд моль нисбати 1:2 комплекслар ҳосил бўлади. Олинган бирикмаларнинг ИК-спектроскопик анализи натижалари кўрсатдики, тетраэдрик тузилишли комплекслар ҳосил бўлади, бунда координацион полиэдри иккита монодентат-боғланган гетероциклик лигандлар ва иккита ацидолигандлардан иборат. Комплекс [ZnL2Br2] эритмасини 1H ЯМР спектрида координацияланган лиганд гетероциклда азот атоми билан гетероциклик амин амино-иминли таутомерияга учрайди.


Adabiyotlar

  1. Каримова Г.Ш., Тухтаев Х.Р. Исследование и спектральный анализ комплексных соединений 1,3-дибензилхиназолин-2,4-диона с цинком(II) // Universum: химия и биология: электрон. научн. журн. 2022. 9(99). URL: https://7universum.com/ru/nature/ archive/item/14144
  2. Торамбетов Б.С., Кадирова Ш., Зияев А.А. и др. ИК-спектроскопическое исследование комплексных соединений 2-амино-5-этилтио-1,3,4-тиадиазола с ионами кобальта (II), никеля(II), меди(II) и цинка // Universum: химия и биология: электрон. научн. журн. 2020. № 9(75). URL: https://7universum.com/ru/nature/archive/item/10679
  3. Garnovskii A.D., Burlov A.S., Vasil’chenko I.S. et al. Molecular design of azomethine complexes // Russ. J. Coord. Chem. 2010. V. 36. № 2. P. 81-96. https://doi.org/10.1134/S1070328410020016
  4. Boechat N., Ferreira S.B., Glidewell C. et. al. 2-Amino-5-trifluoro¬methyl-1,3,4-thia¬diazole and a redetermination of 2-amino-1,3,4-thiadiazole, both at 120K: chains of edge-fused R22(8) and R44(10) rings, and sheets of R22(8) and R66(20) rings // Acta Cryst., Sect. C. 2006. V. 62. Р. 42-44. https://doi.org/10.1107/S010827010 5040126
  5. Khusenov K.S., Umarov B.B., Ishankhodzhaeva M.M. et. al. Crystal Structure of 2-Amino-1, 3, 4-Thiadiazole and Its Zn (II) Complex. // Russ. J. Coord. Chem. 1997. V. 23. №8. P. 555-559.
  6. Umarov B.B., Ishankhodzhaeva M.M., Khusenov K.Sh. et. al. Synthesis and study of crystal structure of the product of combined condensation of 2-amino-5-ethyl-1,3,4-thiadiazole with salycilic aldehyde and acetylacetone // Russ. J. Org. Chem. 1999. V. 35. № 4. P. 599-602.
  7. Ishankhodzhaeva M.M., Umarov B.B., Khuseinov K.Sh. et. al. Effect of the Acido Ligand on the Geometric Structure of Zinc(II) 2-Amino-1,3,4-thiadiazole Complexes // Russ. J. Gen. Chem. 1998. V. 68. № 8. P. 1306.
  8. Мельников Н.Н. Пестициды. Химия, технология и применение. - М.: Химия, 1987. - С. 612-618.
  9. Хусенов К.Ш. Комплексные соединения некоторых 3d-металлов с производными 1, 3, 4-тиадиазолов и салицилальдиминов. Дисс. канд. хим. наук. – Ташкент. - 1998. – 153 с.
  10. Жумакаева Б.Д. Реакции 5-меркапто–3–фенил–1,3,4–тиадиазол–2–тиона с α, β – непредельными соединениями // Вестник ПГУ. 2015. № 2. C. 68-73
  11. Umarov B.B., Khusenov K.S., Ishankhodzhaeva M.M. et. al. New hexadentate ligands based on salicylaldehyde dihydrazones. 1996. Zhurnal organicheskoi khimii. V. 32. № 1. P. 93-95.
  12. Алиев Т.Б., Хусенов К.Ш., Жураев Ш.Т., Худойбердиев Ф.И. Исследование смешанолигандные комплексообразование аспарагиновой кислоты // Интернаука. 2017. № 25. С. 37-39.
  13. Zhivotova T.S., Gazaliev A.M., Dryuk O.V., Seitembetova A.Z. Synthesis and antioxidant activity of alkaloid- and amine-containing salts of 1,3,4-thiadiazole-2,5-disulfonic acid // Russ. J. Appl. Chem. 2008. V. 81. № 2. С. 259-262.
  14. Худойбердиев Ф.И., Хусенов К.Ш., Исроилов М., Эшмаматова Д. Агрохимическая эффективность дефолиантов на основе хлоратов магния и натрия // Мичуринский агрономический вестник. 2019. № 1. С. 7-11.
  15. Суворова Ю.В., Петухова Е.А., Данилова Е.А., Тюрин Д.В. Синтез и свойства бис(5-амино-1,3,4-тиадиазол-2-ил) пропана и его ацилированного аналога // Жидк. крист. и их практич. использ. 2022. Т. 22., № 1. С. 6-15.
  16. Yang Hu, Cui-Yun Li, Xiao-Ming Wang at. al. 1,3,4-Thiadiazole: Synthesis, Reactions, and Applications in Medicinal, Agricultural, and Materials Chemistry // Chemical Reviews, − 2014. − 114(10), −P. 5572–5610. https://doi.org/10.1021/ cr400131u
  17. Cheng-Lin Pan, Xiang-Xiang Wei, Xu-Gang Zhang at. al. 2-((5-Mercapto-1,3,4-thiadiazol-2-yl)thio)acetic acid as a novel chalcopyrite depressant for selective flotation separation of molybdenite from chalcopyrite // Minerals Engineering. 2022. V. 183. № 6. 107625. https://doi.org/10.1016/j.mineng.2022.107625
  18. Козицина Л.А., Куплетская Н.Б. Применение УФ-, ИК- и ЯМР-спектроскопии в органической химии. – Москва: Высшая школа. – 1971. – С. 214-234.
  19. Umarov B.B., Avezov K.G., Tursunov M.A. et. al. Synthesis and crystal structure of nickel(II) complex based on 2-trifluoroacetylcycloalkanone benzoylhydrazones // Russ. J. Coord. Chem. 2014. V. 40. № 7. P. 473-476. https://doi.org/10.1134/ S1070328414070094
  20. Данилова Е.А., Меленчук Т.В., Трухина О.Н. и др. Diaminothiadiazoles – Building Blocks for Macroheterocycles // Макрогетероциклы/Macroheterocycles. 2010. V. 1. № 3. С. 68-81. https://doi.org/10.6060/mhc2010.1.68
  21. Ganiev B.S., Khusenov K.S., Umarov B.B. et. al. Crystal Structure and Analysis Hirshfeld Surface of the Zinc (II) Bromide Complex with 2-Aminothiadiazole-1,3,4 // Available at SSRN 4384289. https://doi.org/10.2139/ssrn.4384289
  22. Ishankhodzhaeva M.M., Khusenov K.Sh., Umarov B.B. et. al. Crystal structure of a complex of Zinc iodide with 2-amino-1, 3, 4-thiadiazole // Russ. J. Inorg. Chem. 1998. V. 43. № 11. P.1709.
  23. Khusenov K.Sh., Umarov B.B., Ishankhodzhaeva M.M. et. al. Crystal and Molecular Structure of a Complex of Zinc(II) Nitrate with 2-Amino-1,3,4-Thiadiazole// Russ. J. Inorg. Chem. 1998. V. 43. № 12. P. 1841-1846.
  24. Khusenov K.Sh., Umarov B.B., Ishankhodzhaeva M.M. et. al. Crystal structure of 2-amino-1,3,4-thiadiazole and its Zn(II) complex // Russ. J. Coord. Chem. 1998. V. 23. № 8. P. 555-559.
  25. Хусенов К.Ш., Алиев Т.Б., Бахрaнова О.Ж. Кристаллическая и молекулярная структура, анализ поверхносты хиршфельда комплекса бромида цинка(II) с 2-аминотиадиазолом-1,3,4 // International Journal of Advanced Technology and Natural Sciences. 2022. V. 3. № 4. P. 25-35. https://doi.org/10.24412/2181-144X-2022-4-25-35
  26. Ishankhodzhaeva M.M., Umarov B.B., Khusenov K.S. & Parpiev N.A. (1998). Effect of the nature of acidoligand on the geometric structure of zinc (II)-2-amino-1,3,4-thiadiazole complexes. // Zhurnal obshchei khimii, 68(8), 1368-1373.
  27. Хусенов К.Ш., Алиев Т.Б., Бахранова О.Ж. Синтез и строение комплексов цинка(II) с производными 2-аминотиадиазола-1,3,4 // International Journal of Advanced Technology and Natural Sciences. 2023. V. 4. № 1. P. 45-58. https://doi.org/10.24412/ 2181-144X-2023-1-45-58