AYLANA YUZALI DETALLARNI TOKARLIK ISHLOVIDA SIRT G‘ADIR-BUDIRLIGINI MATEMATIK MODELLASHTIRISH ASOSIDA OPTIMALLASHTIRISH (TTZ ISHLAB CHIQARISH SHAROITIDA)
Muxiddinov Z. N. & Jozilov D. Y.
Annotatsiya
Mazkur maqolada Toshkent traktor zavodi (TTZ) sharoitida ekspluatatsiya jarayonida yeyilishga uchraydigan traktor detallarining aylana yuzalariga mexanik ishlov berish jarayonini takomillashtirish masalalari tadqiq etilgan. Aylana yuzali detallar ishlash jarayonida yuqori yuklanish, changlanish va termomexanik ta’sirlar natijasida o‘zining geometrik aniqligi hamda sirt sifatini yo‘qotadi. Ushbu holat texnikaning ishonchliligi va xizmat muddatiga salbiy ta’sir ko‘rsatadi. Tadqiqot doirasida mexanik ishlov berish jarayonining asosiy texnologik parametrlari — kesish tezligi, oziqlantirish miqdori va kesish chuqurligining sirt g‘adir-budirligi hamda aniqlikka ta’siri matematik modellashtirish orqali baholandi. Olingan natijalar asosida TTZ sharoitiga mos optimal ishlov berish rejimlari taklif etildi. Tadqiqot natijalari ishlab chiqarish samaradorligini oshirish va detallarni qayta ishlash sifatini yaxshilashga xizmat qiladi.
Adabiyotlar
- Qodirov A.A., Raxmonov M.S. Qishloq xo‘jaligi mashinalari detallarini ta’mirlash va qayta tiklash texnologiyalari. – Toshkent: Fan va texnologiya, 2020. – 256 b.
- Axmedov B.Sh., Ismoilov D.A. Traktor va avtomobillar detallarining yeyilishi va xizmat muddatini oshirish usullari // Mashinasozlik muammolari jurnali. – 2020. – №4. – B. 45–50.
- Karimov S.R., Abdullayev J.X. Aylana yuzali detallarni tokarlik dastgohlarida qayta ishlash aniqligini oshirish masalalari // Texnika yulduzlari. – 2021. – №2. – B. 18–23.
- Ergashev O.K., Tursunov N.N. Ta’mirlash-texnik korxonalarda mexanik ishlov berish jarayonlarini takomillashtirish // Qishloq xo‘jaligi mashinasozligi. – 2021. – №3. – B. 30–35.
- Groover M.P. Fundamentals of Modern Manufacturing: Materials, Processes, and Systems. – 6th ed. – Hoboken: Wiley, 2021. – 832 p.
- Kalpakjian S., Schmid S.R. Manufacturing Engineering and Technology. – 8th ed. – Pearson Education, 2022. – 912 p.
- Nurmatov A.S., Xolmatov B.T. Mexanik ishlov berish jarayonlarini matematik modellashtirish asoslari. – Toshkent: Innovatsiya, 2022. – 198 b.
- Li X., Wang J., Zhao Y. Modeling and optimization of surface roughness in turning operations // Journal of Manufacturing Processes. – 2023. – Vol. 85. – P. 120–128.
- ISO 4287:2023. Geometrical Product Specifications (GPS) — Surface texture: Profile method — Terms, definitions and surface texture parameters.
- Saidov M.T., Yuldashev N.K. TTZ sharoitida traktor detallarining aylana yuzalariga ishlov berish jarayonini tahlil qilish // Mashinasozlik texnologiyalari jurnali. – 2020. – №1. – B. 12–19.
- Raxmonov S.B., Ismoilov T.F. Traktor detallarida sirt sifatini yaxshilash uchun optimal ishlov berish parametrlarini aniqlash // Qishloq xo‘jaligi texnikasi va servis. – 2020. – №2. – B. 25–32.
- Khodjaev A.S., Mirzaev R.K. Aylana yuzali detallarni tokarlik jarayonida modellashtirish va optimallashtirish usullari // Texnika va ishlab chiqarish. – 2021. – №3. – B. 40–47.
- Zhang L., Li H., Chen Q. Optimization of cutting parameters in CNC turning for surface roughness control // International Journal of Advanced Manufacturing Technology. – 2021. – Vol. 114. – P. 1023–1035.
- Nurmatov A.S., Xolmatov B.T. Matematik modellashtirish orqali mexanik ishlov berish jarayonini tahlil qilish. – Toshkent: Innovatsiya, 2022. – 150 b.
- Li Y., Wang J. Mathematical modeling of surface roughness in precision turning operations // Journal of Manufacturing Science and Engineering. – 2022. – Vol. 144, №5. – P. 051007.
- Ahmedov F.K., Tursunov M.N. TTZ sharoitida optimal ishlov berish rejimlarini aniqlash usullari // Mashinasozlik texnologiyalari. – 2022. – №4. – B. 33–41.
- Wang X., Zhao Y., Li H. Numerical simulation and optimization of turning operations for agricultural machinery components // Precision Engineering. – 2023. – Vol. 77. – P. 12–22.
- Karimov S.R., Abdullayev J.X. Mexanik ishlov berish jarayonida sirt g‘adir-budirligini kamaytirish bo‘yicha tajriba natijalari // Texnika yulduzlari. – 2023. – №1. – B. 14–21.
- ISO 1302:2021. Geometrical Product Specifications (GPS) — Indication of surface texture in technical product documentation.
- Saidov M.T., Yuldashev N.K. TTZ sharoitida traktor detallarini qayta ishlash va ishlab chiqarish samaradorligini oshirish // Qishloq xo‘jaligi texnikasi va servis. – 2024. – №1. – B. 5–14.