YUQORI VA PAST KUCHLANISHLI TARMOQLARGA XIZMAT KO‘RSATISHDA ELEKTR XAVFSIZLIK QOIDALARI
Abdulazizov B. B. & Shaymanov M. R.
Annotatsiya
Elektr xavfsizligi elektr tarmoqlarini ekspluatatsiya qilish va texnik xizmat ko‘rsatishda eng muhim jihatlardan biridir. Yuqori va past kuchlanishli elektr tizimlariga xizmat ko‘rsatish inson hayoti, uskunalarning ishonchliligi va umuman tizimning barqarorligi uchun katta xavf tug‘diradi. Ushbu maqolada yuqori va past kuchlanishli elektr tarmoqlariga texnik xizmat ko‘rsatishda qo‘llaniladigan asosiy elektr xavfsizligi qoidalari tahlil qilinadi. Elektr xavfini tasniflash, tashkiliy va texnik xavfsizlik choralari, shaxsiy himoya vositalaridan foydalanishga alohida e’tibor qaratilgan. Tadqiqotda 1000 V dan past va yuqori kuchlanishli tarmoqlar uchun xavfsizlik talablarining farqlari ta’kidlangan. Bundan tashqari, elektr xavfsizligini oshirishning zamonaviy yondashuvlari, jumladan himoya qurilmalari, yerga ulash tizimlari va xodimlarni o‘qitish masalalari muhokama qilingan. Tadqiqot natijalari mehnat xavfsizligini oshirish, elektr avariyalarini kamaytirish va elektr ta’minoti tizimlarining ishonchliligini oshirishda qo‘llanilishi mumkin.
Adabiyotlar
- Abdulazizov B.B., Shaymanov M.R., Saparov D.I. “Elektr xаvfsizligi”- darslik – T.: Noshir, 2025.- 240 b.
- B.B.Abdulazizov, M.R.Shaymanov,ТerDMAU; - Ishlab chiqarishni avtomatlashtirish axamiyatlari; O‘zbekiston agrar fani xabarnomasi -ilmiy amaliy jurnal №2 (20) 2025
- B.B.Abdulazizov, M.R.Shaymanov,ТerDMAU;- “Ilmiy-texnikaviy taraqqiyotida energetikaning roli” O‘zbekiston agrar fani xabarnomasi -ilmiy amaliy jurnal №2 (20) 2025
- B.B.Abdulazizov, M.R.Shaymanov,ТerDMAU - Расчет энергетической яркости излучения Журнал «Проблемы энерго- и ресурсосбережения» специальный выпуск (№88)-2025 г
- B.B.Abdulazizov, M.R.Shaymanov,ТerDMAU--«The role of the topalang and zarchob hydropower plants in the development of surkhandaryas energy sector» Журнал «Проблемы энерго- и ресурсосбережения» специальный выпуск (№88)-2025 г
- Elektr qurilmalarni ekspluatasiya qilishda xavfsizlik texnikasi qoidalari. “O‘zDavEnergoNazorat” elektr energetikada nazorat bo‘yicha davlat inspeksiyasi. -T.: Mehnat. 2022.
- Energetika obyektlarida elektr ta’mirlash ishlarini olib borishda xavfsizlik texnikasi qoidalari. “O‘zDavEnergoNazorat” elektr energetikada nazorat bo‘yicha davlat inspeksiyasi. -T.: Mehnat. 2020.
- Elektr uskunalarining tuzilish qoidalari. “O‘zDavEnergoNazorat” elektr energetikada nazorat bo‘yicha davlat inspeksiyasi. -T.: Mehnat. 2020.
- Elektr energetika uskunalariga xizmat ko‘rsatishda yuz bergan baxtsiz hodisalar oqibatida jabrlanganlarga shifokordan oldin yordam ko‘rsatish bo‘yicha yo`riqnoma. “O‘zDavEnergoNazorat” elektr energetikada nazorat bo‘yicha davlat inspeksiyasi. -T.: Mehnat. 2020.
- Qurbonazarov S.E., Qodirov J.U., Mengliboyev S.M., Isomoilov U.F., Egamberdiyev A.J. - Elektr qurilmalari bilan ishlashda elektr va texnika xavfsizligi. “Respublikamizda ekologiya va hayot faoliyati xavfsizligi muammolari va yechimlari” mavzusidagi respublika ilmiy-texnik anjumani. Termiz 2024-yil 17-aprel. 392-396 betlar.
- Qurbonazarov S.E., Poyonov N.SH., Islomov Z.Z., Bobomurodov B.B. - Elektr tokining inson organizmiga ta’siri. “Respublikamizda ekologiya va hayot faoliyati xavfsizligi muammolari va yechimlari” mavzusidagi respublika ilmiy-texnik anjumani. Termiz 2024-yil 17-aprel. 353-358 betlar
- Qurbonazarov S.E., Qodirov J.U., Oktyabrov D.O., Rustamov A.I., O‘rolov O.R. - Elektr maydoniga tushgan jabrlanuvchiga yordam ko‘rsatish. “Respublikamizda ekologiya va hayot faoliyati xavfsizligi muammolari va yechimlari” mavzusidagi respublika ilmiy-texnik anjumani. Termiz 2024-yil 17-aprel. 325-330 betlar.
- Qurbonazarov S.E., Abdurasulov K.F., Ibodullayev I.H., Qurbonov B.B., Xushnazarov J.Z. - Elektr uzatish liniyalarida ishlaganda xavfsizlik qoidalari. “Respublikamizda ekologiya va hayot faoliyati xavfsizligi muammolari va yechimlari” mavzusidagi respublika ilmiy-texnik anjumani. Termiz 2024-yil 17-aprel. 331-335 betlar