ISHLAB CHIQARISH JARAYONLARIDA ASOSIY XAVF OMILLARINI ANIQLASH VA ULARNI KAMAYTIRISH CHORALARI.
Normayev Q. H., Pardayeva S. S. & Jalilov A. D.
Annotatsiya
Ushbu maqolada mashina va mexanizmlarning xavfsiz ishlashini ta’minlash bo‘yicha texnik, tashkiliy va individual himoya choralarining samaradorligi tahlil qilinadi. Texnik choralar (himoya qurilmalari, avtomatik nazorat tizimlari, xavfsiz texnologiyalar) mexanizmlarning ishonchliligini oshiradi, tashkiliy choralar (xodimlarni o‘qitish, texnika xavfsizligi yo‘riqnomalari, ishlab chiqarish nazorati) operator va ishlab chiqarish jarayonini xavfsiz qiladi, individual himoya vositalari (himoya kiyimlari, respiratorlar, ko‘zoynaklar, xavfsizlik uskunalari) esa ishchini favqulodda vaziyatlardan himoya qiladi. Maqola xavfsizlik choralarini tizimli qo‘llashning ahamiyatini ko‘rsatadi va ishlab chiqarish samaradorligini oshirishga qaratilgan tavsiyalar beradi.
Adabiyotlar
- David M. Macdonald va Steve Mackay (tahr.) – Practical Machinery Safety
- – Mexanizmlarni xavfsiz loyihalash va ishlatish bo‘yicha amaliy ko‘rsatmalar va standartlarga mos yondashuvni beradi.
- John Ridley, Dick Pearce – Safety with Machinery
- – Mexanizmlar xavfsizligining asosiy elementlari, zararlarni baholash, himoya metodlari va ergonomika bo‘yicha fundamental bilimlar.
- Beata Mrugalska va boshqalar – Safety requirements for machinery in practice
- – Mashinalar xavfsizligi bo‘yicha amaliy talablar, xatarlarni aniqlash va xavfsizlik choralari tendensiyalari.
- A A A Belkher, Masood A. Masood – Occupational Health and Safety, Risk Assessment, and Management in the Machinery Sector
- – Mexanizmlar sohasida kasb sog‘ligi, xavflarni baholash va xatarlarni boshqarish tizimlari tahlili.
- “Mashina va mexanizmlar uchun texnika xavfsizligi talablari” – me’yoriy hujjatlar tizimi va xavfsizlik talablarini tushuntiruvchi manba (O‘zbekiston kontekstida).
- “Mashina va mexanizmlarning yuqori xavfi va zarari” – xavf manbalari, jarohat sabablari va profilaktik choralarga bag‘ishlangan maqola.
- “Texnika xavfsizligi haqida umumiy ma’lumotlar. Mehnat xavfsizligini ta’minlovchi texnik vositalar” – texnik vositalar va mehnat xavfsizligi bo‘yicha umumiy ko‘rsatmalar.
- OSHA – Machine Guarding eTool: Additional References (AQSh mehnat xavfsizligi ma’muriyati)
- – Relevant safety manuals va qo‘shimcha resurslar mexanizmlarni himoyalash bo‘yicha amaliy qo‘llanmalar ro‘yxati.
- “Texnika va hayot xavfsizligi bo‘yicha umumiy talablar” – texnika xavfsizligi qoidalari bo‘yicha yo‘riqnoma.
- “Mashina va mexanizmlar uchun texnika xavfsizligi talablari keltiriladigan me’yoriy hujjatlar tizimi” – mexanizmlar xavfsizligi bo‘yicha O‘zbekiston normativ-huquqiy bazasi haqida tushuncha beradi.