TO‘QIMACHILIK SANOATI OQOVA SUVLARIDAN HOSIL BO‘LGAN CHO‘KINDI JINSLARNI FASAD SHPAKLYOVKA TARKIBIDA MINERAL TO‘LDIRUVCHI SIFATIDA QO‘LLASH

Nazarov S. I. & Halilova N. H.


Annotatsiya

Ushbu maqolada to‘qimachilik sanoati oqova suvlarini tozalash jarayonida hosil bo‘ladigan cho‘kindi jinslarni fasad shpaklyovka tarkibida mineral to‘ldiruvchi sifatida ishlatish imkoniyati o‘rganildi. Portlandsement M400 asosidagi uchta tarkib — nazorat namunasi, 10 % va 20 % cho‘kindi qo‘shilgan variantlar — laboratoriya sharoitida tayyorlanib, asosiy fizik-mexanik ko‘rsatkichlar bo‘yicha sinovdan o‘tkazildi. Rentgen-fluoresans (XRF) tahlili cho‘kindi jinsning asosan kalsiyli (CaO - 65,4 %) va alyumosilikatli (SiO₂ - 12,8 %, Al₂O₃- 4,95 %) mineral fazalardan iborat ekanligini ko‘rsatdi. Tajriba natijalari shuni tasdiqladi: cho‘kindi ulushi 10 % bo‘lganda siqilishga mustahkamlik 5,4 MPa, adgeziya 1,1 MPa, suv singdirish 10,8 % va sovuqqa chidamlilik ≥ 50 tsiklni tashkil etdi. Bu ko‘rsatkichlar Ceresit CT-225 sanoat analogiga raqobatbardosh. Ishlab chiqilgan tarkib mahalliy ikkilamchi xomashyodan foydalanib, qurilish materiallarini ishlab chiqarish xarajatlarini pasaytirish va sanoat chiqindilari hajmini kamaytirish imkonini beradi.


Adabiyotlar

  1. Hamza M., Seghir N.T., Guettala S. Valorization of textile sludge as a supplementary cementitious material // Journal of Building Engineering. – 2022. – Vol. 45. – Art. 103562. – DOI: 10.1016/j.jobe.2021.103562.
  2. Biggs T., Dyson J., Bhattacharya S. Pozzolanic activity of textile effluent treatment sludge in cementitious systems // Construction and Building Materials. – 2021. – Vol. 269. – Art. 121318. – DOI: 10.1016/j.conbuildmat.2020.121318.
  3. Colangelo F., Cioffi R., Montagnaro F., Santoro L. Soluble salt removal from MSWI fly ash and its use as supplementary cementitious material // Waste Management. – 2012. – Vol. 32. – P. 1179–1185. – DOI: 10.1016/j.wasman.2011.12.013.
  4. Alyamac K.E., Ince R. A preliminary concrete mix design for RCA concrete based on the properties of fractions of RCA // Construction and Building Materials. – 2009. – Vol. 23. – P. 1784–1791.
  5. Siddiqui M.A., Maurya A.K., Ansari M.A. Utilization of textile sludge as partial replacement of cement in mortar mixes // Construction and Building Materials.–2022.–Vol.342.–Art.127982.–DOI: 0.1016/j.conbuildmat.2022.127982.
  6. Taylor H.F.W. Cement Chemistry. 2nd ed. – London: Thomas Telford, 1997. – 459 p.
  7. Hartal O., Madinzi A., Rifi S.K. Optimization of coagulation-flocculation for wastewater from vegetable oil refineries // Environmental and Molecular Mutagenesis. – 2024. – Art. 100957. – DOI: 10.1016/j.enmm.2024.100957.
  8. Neville A.M. Properties of Concrete. 5th ed. – Harlow: Pearson Education, 2011. – 846 p.
  9. Назаров С. И. Получение крахмалофосфата и загусток на его основе //Ученый XXI века. – 2016. – №. 2-3.
  10. Назаров С. И., Мухитдинова Х. С. Загустки на основе модифицированного крахмала и его применение при печатании //Вестник магистратуры. – 2017. – №. 2-1. – С. 23.
  11. Amonov M. R. Nazarov S. I., Jumaev J. K., & Abdullaeva D. U. Physico-chemical properties of compositions based on natural and synthetic polymers //Technical Sciences. – 2015.
  12. Nazarov S. I., Nurqulov F.N., Sharipov M.S., Ruziyev Y. B., & Nazarov N. I. Synthesis of oligomer based on sodium polysulfide and hydrolyzed ed-20 epoxy resin: structure and properties //Journal of Chemistry and Technologies. – 2025. – Т. 33. – №. 3. – С. 611-620.
  13. Холов А. А. Файзиев, Ж. Б., Назаров, С. И., Назаров, Н. И. Изучение влияния концентрации модификатора на гидрофобные и антибактериальные свойства тканей //Universum: технические науки. – 2025. – Т. 8. – №. 10 (139). – С. 5-10.