ИССЛЕДОВАНИЕ ПОЛУЧЕНИЯ АКТИВИРОВАННОГО УГЛЯ ИЗ СКОРЛУПЫ КОСТОЧЕК УРЮКА И ПЕРСИКА ДЛЯ ОЧИСТКИ СТОЧНЫХ ВОД НЕФТЕГАЗОВОЙ ПРОМЫШЛЕННОСТИ
Хайитов Р. Р., Шарипов М. С., Тешаева М. Ш. & Жумаева З. Ж.
Annotatsiya
Мазкур мақолада ўрик ва шафтоли данаги пўстлоғидан фаоллаштирилган кўмир олишни тадқиқ қилиш натижалари келтирилган. Карбонизациялаш ва сув буғи билан фаоллаштириш жараёнларининг ҳарорат режими олинган сорбент намуналарининг физик-кимёвий ва адсорбция хусусиятларига таъсири ўрганилган. Тажрибалар давомида дастлабки хомашёни карбонизациялаш 300-500°C, сув буғи ёрдамида фаоллаштириш эса 800-950°C ҳарорат интервалида амалга оширилган. Олинган фаоллаштирилган кўмир намуналарининг уюрмавий зичлиги, кул миқдори ва бензол бўйича адсорбциялаш фаоллиги аниқланган. Тадқиқот натижалари шуни кўрсатдики, ҳарорат ошиши билан адсорбцион фаоллик ортади, аммо уюрмавий зичлик камаяди ва кул миқдори ортиб боради. Экспериментал натижалар асосида ўрик ва шафтоли данаги пўстлоғидан юқори сорбцион хусусиятларга эга фаоллаштирилган кўмир олиш жараёнининг мақбул параметрлари аниқланган. Олинган адсорбентларни нефт ва газ саноатининг оқова сувларини тозалаш жараёнларида қўллаш имкониятлари асосланган.
Adabiyotlar
- Foo K.Y., Hameed B.H. Insights into the modeling of adsorption isotherm systems. Chemical Engineering Journal, 2010, Vol. 156, No. 1, pp. 2–10.
- https://doi.org/10.1016/j.cej.2009.09.013
- Ahmad M., Rajapaksha A.U., Lim J.E., Zhang M., Bolan N., Mohan D., Vithanage M., Lee S.S., Ok Y.S. Biochar as a sorbent for contaminant management in soil and water: A review. Chemical Engineering Journal, 2014, Vol. 250, pp. 191–211. https://doi.org/10.1016/j.cej.2014.03.044
- Marsh H., Rodríguez-Reinoso F. Activated Carbon. Elsevier Science & Technology Books, Oxford, 2006, 536 p.
- Bansal R.C., Goyal M. Activated Carbon Adsorption. CRC Press, Boca Raton, 2005, 520 p.
- Kohl A., Nielsen R. Gas Purification. Gulf Publishing Company, Houston, 1997, 5th Edition, 1390 p.
- Ioannidou O., Zabaniotou A. Agricultural residues as precursors for activated carbon production – A review. Renewable and Sustainable Energy Reviews, 2007, Vol. 11, No. 9, pp. 1966–2005. https://doi.org/10.1016/j.rser.2006.03.013
- Demirbas A. Agricultural based activated carbons for the removal of dyes from aqueous solutions: A review. Journal of Hazardous Materials, 2009, Vol. 167, No. 1–3, pp. 1–9. https://doi.org/10.1016/j.jhazmat.2008.12.114
- Aygün A., Yenisoy-Karakaş S., Duman I. Production of granular activated carbon from fruit stones and nutshells and evaluation of their physical, chemical and adsorption properties. Microporous and Mesoporous Materials, 2003, Vol. 66, No. 2–3, pp. 189–195. https://doi.org/10.1016/j.micromeso.2003.08.028
- Yorgun S., Vural N. Preparation of activated carbon from apricot stones by chemical activation with ZnCl₂ for removal of phenol from aqueous solution.
- International Journal of Chemical Engineering, 2014, Article ID 762914, pp. 1–8.
- https://doi.org/10.1155/2014/762914
- Lua A.C., Yang T. Effect of activation temperature on the textural and chemical properties of activated carbon prepared from pistachio-nut shells. Journal of Colloid and Interface Science, 2004, Vol. 274, No. 2, pp. 594–601. https://doi.org/10.1016/j.jcis.2004.02.063
- Sevilla M., Fuertes A.B. The production of carbon materials by hydrothermal carbonization of cellulose. Carbon, 2009, Vol. 47, No. 9, pp. 2281–2289. https://doi.org/10.1016/j.carbon.2009.04.026
- Tan I.A.W., Ahmad A.L., Hameed B.H. Preparation of activated carbon from coconut husk: Optimization study on removal of 2,4,6-trichlorophenol using response surface methodology. Journal of Hazardous Materials, 2008, Vol. 153, No. 1–2, pp. 709–717. https://doi.org/10.1016/j.jhazmat.2007.09.014.
- Орипова Л.Н., Хайитов Р.Р. Получение активированного угля из древесного и косточкового сырья // Universum: технические науки : электрон. научн. журн. 2021. 9(90). URL: https://7universum.com/ru/tech/archive/item/12255
- Орипова Л.Н., Хайитов Р.Р., Тлеумуратов К.Б., Наубеев Т.Х. Определение технических характеристик активированных углей, полученных из скорлупы косточек урюка и стебля хлопчатника // Развитие науки и технологий. 2021, №3, - С.28-32.