GAS TRANSPORT AND STRUCTURAL EFFECTS IN [EMIM][SCN] AND [EMIM][DCA] IONIC LIQUIDS: A MOLECULAR DYNAMICS STUDY
Kodirov A. . & Razzokov J. .
Annotatsiya
1-etil-3-metilimidazoliy sianid ([EMIM][SCN]) va 1-etil-3-metilimidazoliy disianid ([EMIM][DCA]) ion suyuqliklarida karbonat angidrid (CO₂), vodorod sulfidi (H₂S) va metan (CH₄) gazlarining strukturaviy va transport xossalari 298 K va 373 K haroratlarda atomistik molekulyar dinamika modellashtirish yordamida o‘rganildi. Asosiy e’tibor gazlarning o‘z-o‘zidan diffuziya koeffitsientlariga hamda gazlarning erishi natijasida ion suyuqlik mikrostrukturasi qanday o‘zgarishiga qaratildi; bu esa kation–kation radial taqsimot funksiyalari (RTF) orqali tavsiflandi. Natijalar shuni ko‘rsatadiki, gazlarning erishi ion suyuqlik strukturasiga sezilarli ta’sir ko‘rsatmaydi, biroq H₂S CO₂ va CH₄ ga nisbatan biroz kuchliroq lokal tartiblanishni yuzaga keltiradi. Gazlarning harakatchanligi D(CH₄) > D(CO₂) > D(H₂S) tartibida bo‘lib, bu gaz-anion o‘zaro ta’sir kuchi bilan izohlanadi. Barcha sharoitlarda [EMIM][DCA] [EMIM][SCN] ga nisbatan yuqori diffuziya koeffitsientlarini ko‘rsatadi, bu uning pastroq yopishqoqligi bilan bog‘liq. Haroratning oshishi diffuziyani sezilarli darajada kuchaytiradi, bu esa yopishqoqlikning kamayishi hamda o‘zaro ta’sirlarning zaiflashuvi bilan izohlanadi. Olingan natijalar sianofunksional ion suyuqliklarda anion tuzilishi, gaz–anion o‘zaro ta’sirlari va transport xossalari o‘rtasidagi bog‘liqlikni molekulyar darajada tushuntirib beradi hamda tabiiy gazni tozalash jarayonlari uchun samarali absorbentlarni tanlashda muhim ahamiyatga ega.
Adabiyotlar
- Abdulrahman, R. and I. Sebastine, Natural gas sweetening process simulation and optimization: A case study of Khurmala field in Iraqi Kurdistan region. Journal of Natural Gas Science and Engineering, 2013. 14: p. 116-120.
- Schoots, K., et al., Historical variation in the capital costs of natural gas, carbon dioxide and hydrogen pipelines and implications for future infrastructure. International Journal of Greenhouse Gas Control, 2011. 5(6): p. 1614-1623.
- Veawab, A., P. Tontiwachwuthikul, and A. Chakma, Corrosion behavior of carbon steel in the CO2 absorption process using aqueous amine solutions. Industrial & engineering chemistry research, 1999. 38(10): p. 3917-3924.
- Salvi, B.L. and S. Jindal, Recent developments and challenges ahead in carbon capture and sequestration technologies. SN Applied Sciences, 2019. 1(8): p. 885.
- 5. Brennecke, J.F. and E.J. Maginn, Ionic liquids: innovative fluids for chemical processing. American Institute of Chemical Engineers. AIChE Journal, 2001. 47(11): p. 2384.
- Earle, M.J., et al., The distillation and volatility of ionic liquids. Nature, 2006. 439(7078): p. 831-834.
- Lei, Z., et al., Introduction: ionic liquids. 2017, ACS Publications. p. 6633-6635.
- Zeng, S., et al., Ionic-liquid-based CO2 capture systems: structure, interaction and process. Chemical reviews, 2017. 117(14): p. 9625-9673.
- de Castro, C.A.N., et al., Thermophysical properties of 1-ethyl-3-methylimidazolium dicyanamide+ water: understanding interactions and structure of ionic liquid+ water systems. Journal of Chemical & Engineering Data, 2024. 69(8): p. 2713-2734.
- Domańska, U. and A. Marciniak, Measurements of activity coefficients at infinite dilution of aromatic and aliphatic hydrocarbons, alcohols, and water in the new ionic liquid [EMIM][SCN] using GLC. The Journal of Chemical Thermodynamics, 2008. 40(5): p. 860-866.
- Kodirov, A., et al., The absorption mechanisms of CO2, H2S and CH4 molecules in [EMIM][SCN] and [EMIM][DCA] ionic liquids: A computational insight. Fluid Phase Equilibria, 2024. 581: p. 114080.
- Doherty, B., X. Zhong, and O. Acevedo, Virtual site OPLS force field for imidazolium-based ionic liquids. The Journal of Physical Chemistry B, 2018. 122(11): p. 2962-2974.
- Shi, W. and E.J. Maginn, Atomistic Simulation of the Absorption of Carbon Dioxide and Water in the Ionic Liquid 1-n-Hexyl-3-methylimidazolium Bis (trifluoromethylsulfonyl) imide ([hmim][Tf2N]. The Journal of Physical Chemistry B, 2008. 112(7): p. 2045-2055.
- Salehin, F.N.M., et al., In silico solvation free energy and thermodynamics properties of H2S in cholinium-based amino acid ionic liquids. Journal of Molecular Liquids, 2019. 294: p. 111641.
- Martin, M.G. and J.I. Siepmann, Transferable potentials for phase equilibria. 1. United-atom description of n-alkanes. The Journal of Physical Chemistry B, 1998. 102(14): p. 2569-2577.