OZIQ-OVQAT XAVFSIZLIGI TIZIMIDA BIOLOGIK XAVFLAR: ZAMONAVIY ILMIY TAHLIL
Murtazayeva N. K. & Ismatova. R. A.
Annotatsiya
Mazkur maqolada oziq-ovqat xavfsizligi tizimida uchraydigan zamonaviy biologik xavflar, ularning kelib chiqish manbalari hamda inson salomatligiga ko‘rsatadigan ta’siri ilmiy adabiyotlar asosida tahlil qilindi. Tadqiqotda bakteriyalar, viruslar, parazitlar, mikotoksinlar va antibiotiklarga chidamli mikroorganizmlar oziq-ovqat xavfsizligiga tahdid soluvchi asosiy biologik omillar sifatida ko‘rib chiqildi. Shuningdek, globalizatsiya jarayonlari, intensiv qishloq xo‘jaligi texnologiyalari, logistika tizimlarining rivojlanishi va iqlim o‘zgarishining biologik xavflarning tarqalishiga ta’siri ilmiy manbalar asosida asoslab berildi. Oziq-ovqat tizimida biologik xavflarni aniqlash va nazorat qilishda zamonaviy monitoring texnologiyalari, biosensor tizimlari hamda molekulyar diagnostika usullarining ahamiyati yoritildi.
Adabiyotlar
- World Health Organization. Estimating the global burden of foodborne diseases. Geneva, WHO, 2015.
- World Health Organization. Food safety: Key facts. Geneva, 2022.
- FAO. Biological hazards in food and feed. Rome, Food and Agriculture Organization, 2021.
- WHO. Antimicrobial resistance: global report on surveillance. Geneva, 2014.
- CDC (Centers for Disease Control and Prevention). Surveillance for Foodborne Disease Outbreaks, United States. Annual Report, 2022.
- EFSA (European Food Safety Authority). The European Union One Health zoonoses report. EFSA Journal, 2023.
- Jay J.M., Loessner M.J., Golden D.A. Modern Food Microbiology. 7th ed. Springer, 2005.
- Adams M.R., Moss M.O. Food Microbiology. 4th ed. Royal Society of Chemistry, 2018.
- Doyle M.P., Buchanan R.L. Food Microbiology: Fundamentals and Frontiers. ASM Press, 2013.
- Pitt J.I., Hocking A.D. Fungi and Food Spoilage. Springer, 2009.
- Forsythe S.J. The Microbiology of Safe Food. Wiley-Blackwell, 2010.
- Scallan E. et al. Foodborne illness acquired in the United States. Emerging Infectious Diseases, 2011, 17(1), 7–15.
- Newell D.G. et al. Food-borne diseases — the challenges of 20 years ago still persist. International Journal of Food Microbiology, 2010, 139(S1).
- Oliver S.P. et al. Food safety hazards associated with consumption of raw milk. Foodborne Pathogens and Disease, 2009.
- Bintsis T. Foodborne pathogens. AIMS Microbiology, 2017, 3(3), 529–563.
- Grace D. Food safety in developing countries. International Journal of Environmental Research and Public Health, 2015.
- Lund B.M., Baird-Parker T.C., Gould G.W. The Microbiological Safety and Quality of Food. Aspen Publishers, 2000.