IOT ASOSIDA O‘SIMLIKLARNI YETISHTIRISHNI NAZORAT QILUVCHI AQLLI QURILMA MODELI
Allamov O. T. & Ollaberganov B. D.
Annotatsiya
Ushbu maqolada qishloq xo‘jaligida sug‘orish jarayonini avtomatlashtirishga qaratilgan IoT asosidagi aqlli qurilma nazariy modeli taklif etiladi. Taklif etilgan tizim ESP32 mikrokontrolleri, tuproq namlik sensori, DHT11/DHT22 harorat–namlik sensori, relay moduli va suv nasosidan iborat bo‘lib, sezgi, boshqaruv, ijro va aloqa qatlamlaridan tashkil topgan modulli arxitektura asosida quriladi. Qurilma tuproq namligining joriy qiymatini foydalanuvchi tomonidan belgilangan chegaraviy namlik qiymati bilan solishtirishga asoslangan boshqaruv algoritmi yordamida sug‘orish jarayonini avtomatik boshqaradi, harorat va nisbiy namlikni monitoring qiladi hamda Wi Fi orqali o‘lchov natijalarini web yoki mobil interfeysga uzatadi. Adabiyotlar tahlili shuni ko‘rsatadiki, shunga o‘xshash IoT yechimlari suv sarfini sezilarli darajada kamaytirishi va hosildorlikni oshirishi mumkin; taklif etilayotgan model esa kichik issiqxonalar va uy sharoitidagi o‘simlik parvarishida ushbu yondashuvni soddalashtirilgan va arzon apparat asosida qo‘llash imkonini beradi. Kelgusida qurilma prototipini yaratish va eksperimental sinovlar o‘tkazish nazariy modelning amaliy samaradorligini miqdoriy baholashga xizmat qiladi.
Adabiyotlar
- R.A. Turayev, B.N. Inamov. Raqamli texnologiyalar asosida sug‘oriladigan yerlardan foydalanish samaradorligini oshirish bo‘yicha tavsiyanoma.
- IoT Based Smart Irrigation Systems: An Overview on the Recent Trends, PMC.
- Integration of Smart Sensors and IoT in Precision Agriculture, PMC.
- The Internet of Things (IoT) in Farming: Smart Solutions for Agriculture, Carijournals.
- Intelligent and Automatic Irrigation System Based on Internet of Things, PMC.
- An IoT-Based Smart Plant Monitoring and Irrigation System (ESP32-based), arXiv/ijraset/related manbalar.
- A Systematic Review of IoT Solutions for Smart Farming, PMC.
- IOT Based Smart Plant Monitoring System, IJRASET.
- Issiqxona muhitini IoT ga asoslangan masofaviy monitoringi, Cyberleninka.
- Aqlli issiqxona va aqlli sug‘orish tizimlari haqidagi zamonaviy maqolalar (smart greenhouse, smart irrigation, AI-based control).
- Dissertatsiya yozish uchun asosiy qo‘llanmalar va metodik ko‘rsatmalar (O‘zbekiston OTMlari metodik materiallari).