TIJORAT BANKLARIDA KIBERXAVFSIZLIK SIYOSATINI ISHLAB CHIQISH VA BOSHQARISH STRATEGIYALARI

Botirov F. B. & Mahmudov H. T.


Annotatsiya

Mazkur maqolada tijorat banklarida kiberxavfsizlik siyosatini ishlab chiqish va boshqarishning dolzarb masalalari kompleks tarzda tahlil qilinadi. Bank tizimlarida yuzaga kelayotgan zamonaviy kiber tahdidlar, jumladan, tarmoq hujumlari, zararli dasturlar, fishing va ma’lumotlar sizib chiqishi kabi xavf omillarining xususiyatlari o‘rganiladi hamda ularning bank infratuzilmasiga ta’siri baholanadi. Shuningdek, amaliyotda qo‘llanilayotgan kiberxavfsizlik siyosatlari va boshqaruv yondashuvlari tahlil qilinib, ularning samaradorligi hamda mavjud kamchiliklari aniqlanadi. Xususan, xavfsizlik siyosatlarining statikligi, tahdidlarga moslashuvchanlik darajasining pastligi va risklarni boshqarish mexanizmlarining yetarli darajada integratsiyalashmaganligi asosiy muammolar sifatida ko‘rib chiqiladi. Tadqiqot jarayonida tizimli tahlil, qiyosiy tahlil hamda risklarni baholash usullaridan foydalanildi. Ushbu takliflar bank tizimlarida axborot xavfsizligini oshirish, kiber tahdidlarning oldini olish va ularning salbiy oqibatlarini minimallashtirishga xizmat qiladi.


Adabiyotlar

  1. ISO/IEC 27001:2022. Information Security Management Systems – Requirements. – Geneva: ISO, 2022.
  2. National Institute of Standards and Technology (NIST). Cybersecurity Framework (CSF 2.0). – Gaithersburg, 2024.
  3. European Union Agency for Cybersecurity (ENISA). Threat Landscape for the Financial Sector. – Athens, 2023.
  4. Basel Committee on Banking Supervision. Principles for Operational Resilience. – Basel, 2022.
  5. Verizon. Data Breach Investigations Report (DBIR). – 2024.
  6. Kaspersky Lab. Financial Cyber Threats Report. – Moscow, 2023.
  7. European Parliament. General Data Protection Regulation (GDPR). – Brussels, 2018.
  8. European Commission. Directive (EU) 2015/2366 (PSD2). – Brussels, 2019.
  9. Monetary Authority of Singapore (MAS). Technology Risk Management Guidelines. – Singapore, 2021.
  10. Federal Financial Institutions Examination Council (FFIEC). Cybersecurity Assessment Tool. – Washington, 2022.
  11. National Cyber Security Centre (NCSC UK). Cyber Security Guidance for Financial Sector. – London, 2023.
  12. O‘zbekiston Respublikasi Markaziy banki. Tijorat banklarida axborot xavfsizligini ta’minlash talablari. – Toshkent, 2023.
  13. ISACA. COBIT 2019 Framework: Governance and Management Objectives. – 2019.
  14. Axelos. ITIL 4: IT Service Management Framework. – London, 2019.
  15. Gartner. Top Cybersecurity Trends in Financial Services. – 2024.
  16. Stallings W. Network Security Essentials: Applications and Standards. – Pearson, 2021.
  17. Bishop M. Computer Security: Art and Science. – Addison-Wesley, 2020.