GIDROTOZALANGAN BIODIZEL YOQILG‘ISINING QUYI HARORATLI XOSSALARINI YAXSHILOVCHI MAHALLIY XOMASHYO ASOSIDAGI DEPRESSOR QO‘NDIRMALAR: SINTEZ, TAVSIF, XOSSALARI VA RESURSTEJAMKOR TEXNOLOGIYA

Saidov J. E. & Ixtiyorova G. A.


Annotatsiya

Ushbu maqolada gidrotozalangan biodizel yoqilg‘isi uchun quyi haroratli xossalarni yaxshilovchi mahalliy xomashyo asosidagi depressor qo‘ndirmalar dissertatsiyasi bo‘yicha kompleks tadqiqot natijalari yagona maqolada umumlashtirilgan. Tadqiqot besh yo‘nalishni qamradi: (1) stirol-metakril kislota (ST:MAK) sopolimerlarining radikallar usulida sintezi va optimallashtirilishi; (2) Apis Mellifera asalari qobig‘idan ekologik toza xitozanining ajratib olinishi va tavsifi; (3) IQ, YaMR, TGA va polyarizatsion mikroskopiya usullarida fizik-kimyoviy tahlil; (4) biodizel quyi haroratli xossalari va O‘z DSt 989:2010 standartiga muvofiqligi; (5) resurstejamkor to‘rt bosqichli texnologik sxema va iqtisodiy samaradorlik tahlili. ST:MAK = 1:1 nisbatida, 75°C da, DAK 0,5% ishtirokida olingan sopolimerning unumi 89,2% ga yetdi. Sopolimer va xitozanning 2:1 nisbatidagi kompozit qo‘ndirmasining 0,30% miqdori biodizel qotish haroratini 16°C, filtrlanish chegaraviy haroratini 14°C ga pasaytirdi. Ushbu ko‘rsatkichlar O‘z DSt 989:2010 standartini qanoatlantiradi va import analoglari bilan raqobatbardosh. Mahalliy ishlab chiqarish tannarxi import analoglaridan 2,4 marta past.


Adabiyotlar

  1. Hoekman S.K., Broch A., Robbins C. Review of biodiesel composition, properties and specifications. Renewable and Sustainable Energy Reviews, 2012, 16(1), 143–169.
  2. Pradana Y.S. et al. A Review of Biodiesel Cold Flow Properties and Its Improvement Methods: Towards Sustainable Biodiesel Application. Energies, 2024, 17(18), 4543.
  3. Hazrat M.A., Rasul M.G., Khan M.M.K. A Mini Review on the Cold Flow Properties of Biodiesel and its Blends. Frontiers in Energy Research, 2020, 8, 598651.
  4. Monirul I.M. et al. A comprehensive review on biodiesel cold flow properties and oxidation stability. RSC Advances, 2015, 5(105), 86631–86655.
  5. Younes I., Rinaudo M. Chitin and Chitosan Preparation from Marine Sources. Marine Drugs, 2015, 13(3), 1133–1174.
  6. Amran N.A., Bello U., Ruslan M.S.H. The role of antioxidants in improving biodiesel's oxidation stability and cold flow properties. Heliyon, 2022, 8(7), e09846.
  7. Zhang Y. et al. Comprehensive Review of Properties, Performance, Combustion, and Emissions of Biodiesel Engine. Processes, 2022, 10(6), 1178.
  8. Gebremariam S.N. Biodiesel as a transport fuel, advantages and disadvantages: A review. Biofuels, Bioproducts and Biorefining, 2023, 17(5), 1445–1456.
  9. Ixtiyarova G.A., Saidov J.E. Xitozan asosidagi qo‘ndirmalar sintezi va xossalari. O‘zbek kimyo jurnali, 2024, №3, 45–52.
  10. O‘z DSt 989:2010. Dizel yoqilg‘isi. Texnik talablar va sinov usullari. Toshkent: O‘zstandart, 2010.