IQTIDORLI O‘QUVCHILAR PORTFELINI MONITORING QILISH VA RIVOJLANTIRISH DASTURINI ISHLAB CHIQISHNING ILMIY-NAZARIY ASOSLARI
Bakayev I. I. & Djabarova N. B.
Annotatsiya
Ushbu tadqiqot ishida iqtidorli o‘quvchilarning rivojlanish jarayonini kompleks monitoring qilishning pedagogik, texnologik va metodologik jihatlari keng ko‘lamda tahlil qilingan. Tadqiqot iqtidorlilikning zamonaviy modellariga (Gagne, Renzulli, Sternberg, Bloom) tayangan holda, portfolio (portfel) tizimini o‘quvchilarning metakognitiv ko‘nikmalarini shakllantirish, individual ta’lim yo‘nalishlarini optimallashtirish va potensial iste’dodni ro‘yobga chiqarish vositasi sifatida asoslaydi. Maqolada 2020-2026 yillardagi xalqaro tadqiqotlar sintezi (50 dan ortiq manbalar) asosida taklif etilgan monitoring tizimining oltita asosiy komponenti, texnologik integratsiyaning uchta darajasi va manfaatdor tomonlar ishtiroki modeli batafsil bayon etilgan. Sun’iy intellekt (AI) va mashinali o‘rganish (Machine Learning) texnologiyalarini talent-menejment jarayoniga tatbiq etish imkoniyatlari ko‘rib chiqilgan. Shuningdek, iqtidorli o‘quvchilarni aniqlashda ijtimoiy adolat, madaniy-lingvistik xilma-xillik va universal skrining usullarining samaradorligi ilmiy jihatdan isbotlangan.
Adabiyotlar
- Saputri, A., Syafril, S., Yetri, Y., et al. (2024). Planning Program for Gifted and Talented Students in Madrasa. Journal of Innovation in Educational and Cultural Research, 5(2), 1554. DOI: 10.46843/jiecr.v5i2.1554
- Sanguras, L. Y., Kettler, T., et al. (2023). Improving equity in gifted education: Analyzing the fairness of the scales for the identification of gifted students (SIGS-2). Gifted and Talented International.
- Johnsen, S. (2021). Portfolio Assessment of Gifted Students. In S. Johnsen (Ed.), Alternative Assessments for Identifying Gifted Students (pp. 120-145). Routledge.
- Muhammad, K., Majdi, S., et al. (2025). Human Resource Aspirations and Talent Development towards Research Excellence. International journal of research and innovation in social science, 9(10).
- Kholidin, F. I., et al. (2025). Relational Personalization in Digital Gifted Learning: A PRISMA-Based Systematic Review. Indonesian Journal of Counseling & Development, 7(2).
- Fitriyani, F., & Miranty, D. (2025). Exploring Students’ Perceptions of Portfolio-Based Assessment in English Language Learning. Journal of English Language Teaching and Cultural Studies, 8(2).
- Subotnik, R. F., Olszewski‐Kubilius, P., et al. (2023). Transforming Gifted Education in Schools: Practical Applications of a Comprehensive Framework. Education Sciences, 13(7).
- Renzulli, J. S., & Gaesser, A. H. (2015). Un sistema multicriterial para la identificación del alumnado de alto rendimiento y de alta capacidad creativo-productiva. Revista de Educación, 368, 290-316.
- Greene, A. K., Dougé, M. C. E., et al. (2025). State Definitions, Policies, and Practices of Gifted and Talented Identification: What Difference Does a Decade Make? The Gifted Child Quarterly.
- Olszewski-Kubilius, P. (2024). Where Are We Now with the Implementation of the Talent Development Framework for Gifted Students? Education Sciences, 14(9).
- Dixson, D. D., Peters, S. J., et al. (2025). The (Conference) Room Where it Happens: Explaining Disproportional Representation in Gifted Education. AERA Open.
- Gagne, F. (2000). Differentiated Model of Giftedness and Talent (DMGT). Understanding Giftedness.
- Sternberg, R. J. (2023). Transformational Giftedness Theory and its Pedagogical Implications. Roeper Review.
- Maker, C. J., Pease, R., et al. (2023). Profiles of Exceptionally Talented Students in STEM: An Exploration Using Q Factor Analysis. Roeper Review.
- Juliari, I. I. T., et al. (2025). Digital Portfolio as an Assessment Tool for Academic Writing and Metacognitive Development. International Journal of Instructions and Language Studies.