GMO (GENETIK JIHATDAN O‘ZGARTIRILGAN ORGANIZMLAR) VA OZIQ-OVQAT XAVFSIZLIGI

Yarashova S. S.


Annotatsiya

Ushbu tadqiqot ishi genetik jihatdan o‘zgartirilgan organizmlarning (GMO) zamonaviy agrosanoat majmuasidagi o‘rni va ularning global oziq-ovqat xavfsizligini ta’minlashdagi strategik ahamiyatini tahlil qilishga bag‘ishlanadi. Maqolada populyatsiya o‘sishi va tabiiy resurslarning cheklanganligi sharoitida transgen ekinlarning hosildorlikni oshirish, zararkunandalarga chidamlilikni shakllantirish hamda mahsulotlarning ozuqaviy qiymatini yaxshilashdagi roli ilmiy jihatdan asoslab beriladi. Shu bilan birga, GMO mahsulotlarining inson salomatligi va bioxilma-xillikka ehtimoliy ta’siri bo‘yicha xalqaro miqyosda olib borilayotgan monitoring tizimlari, biosavdo qoidalari va huquqiy tartibga solish mexanizmlari atroflicha yoritiladi. Tadqiqotda oziq-ovqat xavfsizligini faqat mahsulot miqdori bilan emas, balki uning genetik barqarorligi va ekologik xavfsizligi bilan ham uzviy bog‘liqligi ta’kidlanib, kelajakda qishloq xo‘jaligini modernizatsiya qilishda biotexnologik yutuqlardan oqilona foydalanish bo‘yicha xulosalar shakllantirilgan.


Adabiyotlar

  1. FAO (Food and Agriculture Organization). (2024). The State of Food and Agriculture: Leveraging Automation and Biotechnology for Food Security. Rome: UN.
  2. WHO (World Health Organization). (2023). Safety Evaluation of Certain Food Additives and Contaminants: Genetically Modified Foods. Geneva.
  3. James, C. (2022). Global Status of Commercialized Transgenic Crops. ISAAA Brief No. 55. Ithaca, NY.
  4. Qaim, M. (2020). Genetically Modified Crops and Agricultural Development. New York: Palgrave Macmillan.
  5. National Academies of Sciences, Engineering, and Medicine. (2021). Genetically Engineered Crops: Experiences and Prospects. Washington, DC: The National Academies Press.
  6. European Food Safety Authority (EFSA). (2023). Guidance on the Risk Assessment of Genetically Modified Microorganisms and their Products in the Food Chain.
  7. Ziyamuhamedov, B. (2022). Ekologiya va zamonaviy biotexnologiya muammolari. Toshkent: "O‘zbekiston milliy ensiklopediyasi".
  8. Shelton, A. M. et al. (2021). The Impact of Genetically Engineered Crops on Pest Management. Annual Review of Entomology.
  9. Paarlberg, R. (2022). Resetting the Table: Straight Talk About the Food We Eat. New York: Alfred A. Knopf.
  10. Cartagena Protocol on Biosafety to the Convention on Biological Diversity. (2020). Text and Annexes. Montreal: Secretariat of the Convention on Biological Diversity.