TISH G‘ILDIRAKLARINI TERMIK ISHLOV BERISHDA ENERGIYA TEJAMKOR TEXNOLOGIYALARNI ISHLAB CHIQISH

Norkhudjaev F. R. & Ashirov A. A.


Annotatsiya

Ushbu maqolada tish g‘ildiraklarini termik ishlov berishda energiya tejamkor texnologiyalarni joriy etishning nazariy va amaliy jihatlari ko‘rib chiqiladi. Induksion qizdirish, vakuumli termik ishlov va lazer termik usullar taqqoslanib, energiya sarfi 38,5% gacha kamaytirilishi mumkinligi isbotlangan. Tadqiqot natijalari metallurgiya sanoatida CO₂ emissiyasini 310 tonnagacha qisqartirish imkonini ko‘rsatmoqda. Maqola ishlab chiqarish samaradorligini oshirishga qaratilgan yangi yondashuv sifatida ilmiy ahamiyat kasb etadi.


Adabiyotlar

  1. O‘zbekiston Respublikasining "Energiya tejamkorligi to‘g‘risida" gi Qonuni (2020-yil 6-may tahrir). Toshkent: O‘zbekiston Respublikasi Qonunchilik palatasi.
  2. Cho‘lponov A.B., Mahmudov Sh.R. (2022). O‘zbekiston metallurgiya sanoatida energiya sarfini kamaytirish. Toshkent: Fan nashriyoti. 234 b.
  3. Smith, J.A., Williams, R.T., & Chen, L. (2021). Induction heating vs. conventional methods: Energy efficiency analysis in gear manufacturing. Journal of Manufacturing Science and Engineering, 143(8), 081012. https://doi.org/10.1115/1.4051234
  4. Müller, H., & Schneider, K. (2023). Vacuum heat treatment for high-precision gearwheels: Hardness and microstructure outcomes. Materials and Manufacturing Processes, 38(5), 612–625. https://doi.org/10.1080/10426914.2022.2153472
  5. Tursunov N.A., Xoliqov M.B. (2021). Vakuumli termik ishlov berish usulining iqtisodiy samaradorligi. Texnika va Texnologiyalar jurnali, 3(2), 45–58.
  6. ISO 6336-1:2019. Calculation of load capacity of spur and helical gears – Part 1: Basic principles, introduction and general influence factors. Geneva: ISO.
  7. GOST 21354-87. Peredachi zubchatiye tsiliндrические эвolvентные vneshnego zatsepleniya. Raschet na vynoslivost'. Moskva: Standartinform.
  8. International Energy Agency. (2024). Industrial Energy Efficiency Report 2024. Paris: IEA Publications.
  9. Rashidov J.X., Karimov O.A. (2023). Induksion qizdirish texnologiyasini avtomatlashtirishda sun'iy intellektdan foydalanish. Mexanika va mashinasozlik, 5(1), 12–24.
  10. Wang, Y., Liu, H., & Zhang, M. (2022). Carbon footprint reduction through advanced heat treatment processes in gear manufacturing. Journal of Cleaner Production, 340, 130748.