SUG‘ORILADIGAN TUPROQLARDA SHO‘RLANISH JARAYONINI (EKOLOGIK BAHOLASH MIRISHKOR TUMANI MISOLIDA)
Choriyeva C. G., Doniyorova M. Q. & Doniyorova M. Q.
Annotatsiya
Mazkur maqolada sug‘oriladigan tuproqlarda sho‘rlanish jarayonnining kelib chiqish sabablari, rivojlanish mexanizmi tahlil qilindi. Sho‘rlanishning tabiiy va antropogen omillari, xususan, noto‘g‘ri sug‘orish tizimi asosiy sabab sifatida ko‘rib chiqiladi. Shuningdek, sho‘rlanish darajasini ekologik baholash mezonlari va uni kamaytirish choralari yoritilgan. Tadqiqotlar shuni ko‘rsatadiki, tuproq sho‘rlanishi qishloq xo‘jaligi mahsuldorligini pasaytiradi agroekotizmlarga salbiy ta’sir ko‘rsatadi.
Adabiyotlar
- O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2019 yil 17- iyunidagi PF-5742 son «Qishloq xo‘jaligida yer va suv resurslaridan samarali foydalanish chora-tadbirlari to‘g‘risida»gi, 2019-yil 30-oktyabrdagi PF-5863 son «2030 yilgacha bo‘lgan davrda O‘zbekiston Respublikasining atrof muhitni muhofaza qilish Konsepsiyasini tasdiqlash to‘g‘risida»gi Qaror va Farmonlari
- Abdullaev A.X., M.I.Ro‘zmetov. O‘zbekiston Sug‘oriladigan yerlarining meliorativ holati va ularni yaxshilash. – Toshkent: Universititet 2018. – 84 b.
- Bobobekov I.N. Sug‘oriladigan tipik bo‘z tuproqlarda mineral va organik o‘g‘itlarning harakatchan og‘ir metallar miqdoriga ta’siri. Yer resurslaridan samarali foydalanish muammolari. Ilmiy-amaliy konf. Materiallari 11-12 sentyabr. Toshkent-2007. B.174-175.
- Karimov X.N. Antropogen o‘zgarishlarga uchragan sug‘oriladigan tuproqlarning agroekologik holati va ularning unumdorligini oshirish. Doktorlik dissertatsiyasi avtoreferati. Toshkent 2016. - 76 b.
- Karimov X.N., Risqiyeva X.T. Zarafshon vohasi sug‘oriladigan tuproqlarining og‘ir metallar bilan texnogen ifloslanishi //O‘zbekiston biologiya jurnali.-2014. №4.-B.51-54
- Karimov X.N. Fitomeremideatsiya usuli bilan ifloslangan tuproqlarning agroekologik holatini yaxshilash //O‘zbekiston biologiya jurnali.-2014. №6.B. 54-57
- Kholikulov Sh.Bobobekov I. Technogene pollution of irrigated gray soils of Zarafshan valley//J.Environmetal radioecology and applied ecology.Kazan.2004.Vol.10-№4.-P.23-29
- L.Tursunov, R.Bobonorov, A.Vakilov, S.Yusupov. Qashqadaryo havzasi hududi tuproqlari. - Toshkent: «Turon-Iqbol», 2008. - 248 b.
- O.A.Jabborov. Sug‘oriladigan tuproqlarning meliorativ holati va ularning dinamikasi. Farg‘ona vodiysi dehqonchiligi istiqbollari, muammolari va yechimlari Respublika onlayn ilmiy-amaliy anjumani materiallari to‘plami, Farg‘ona, 19 iyun 2020, 224-227 betlar.
- Ortiqov T.Q. Современное состоение орошаемых почв Узбекистана и способы их улучшения // Sug‘oriladigan bo‘z tuproqlar unumdorligini oshirish va uning ekologik muammolari: Konferensiya materiallari. 1 -qism. - Samarqand, 2002. –B. .
- O.X.Abdujalilova, A.Z.Shohobidinov, G.Sh.Jalilova. Mirzacho‘l sug‘oriladigan bo‘z - o‘tloqi tuproqlarining sho‘rlanish darajalari va agromeliorativ holatini yaxshilash. «Tuproqshunoslikning dolzarb muammolari. innovatsion texnologiyalar - tuproq resurslarini barqaror boshqarishning asosi» Respublika onlayn ilmiy-amaliy seminar to‘plami. Toshkent, 2020 yil 3-4 dekabr. B.90-94