RAQAMLI KRIMINALISTIKADA MA’LUMOTLARNI ISHLOV BERISH VA FAYL CARVING USULI ASOSIDA DALILLARNI QAYTA TIKLASH ALGORITMLARI
Allanov O. M., Makhkamova . B., Ibragimov S. O. & Quyliyev B. S.
Annotatsiya
Ushbu maqolada zamonaviy raqamli kriminalistika vositalarining imkoniyatlari va ularga bo‘lgan ehtiyojlarni baholash masalalari yoritilgan. Tadqiqot davomida apparat va dasturiy ta’minotga asoslangan kriminalistika vositalarining turlari, ularning operatsion tizimlar hamda fayl tizimlari bilan ishlash samaradorligi tahlil qilingan. Maqolaning asosiy qismi ma’lumotlarni olish, tasdiqlash va ekstraktsiya qilish jarayonlariga bag‘ishlangan bo‘lib, bunda o‘chirilgan ma’lumotlarni qayta tiklashda fayl carving (salvaging) usulining ahamiyati ochib berilgan. Shuningdek, fayl sarlavhalarini o‘n oltilik (hex) tahlil qilish orqali yashirilgan ma’lumotlarni aniqlash metodikasi WinHex va OSForensics dasturlari misolida ko‘rsatib o‘tilgan. Natijalar raqamli dalillar sifatini ta’minlash va tergov jarayonlarini avtomatlashtirish bo‘yicha amaliy tavsiyalar beradi.
Adabiyotlar
- Brunty J. Validation of forensic tools and methods: a primer for the digital forensics examiner. WIREs For Sci. 2023;5(2):-1474. https://doi.org/10.1002/wfs2.1474.
- Gladyshev, P., James, J., 2017. Decision-theoretic file carving. Digit. Invest. 22 (Suppl. C), 46-61
- Rana MS, Hasan MM, Moneruzzaman M. An introduction to digital forensics (cyber forensics). Int J Res Public Rev. 2023. htt ps://doi.org/10.55248/gengpi.4.1223.123427
- Ding K, Meng F, Liu Y, Xu N, Chen W. Perceptual hashing based forensics scheme for the integrity authentication of high resolution remote sensing image. Information. 2018;9(9):229. https://doi.org/10.3390/info9090229.
- Rani D, Gill NS, Gulia P. A forensic framework to improve digital image evidence administration in iiot. J Ind Inf Integr. 2024;38:100568. https://doi.org/10.1016/j.jii.2024.100568
- Poisel, R., Tjoa, S., 2013. A comprehensive literature review of file carving. In: 2013 International Conference on Availability, Reliability and Security, pp. 475-484.
- Pal, A., Memon, N., 2009. The evolution of file carving. IEEE Signal Process. Mag. 26 (2), 59-71.
- Federal Evidence Review, 2014. Federal rules of evidence. Available from: http://federalevidence.com/rules-of-evidence (accessed 22.05.2014).
- Frye v. U.S| Casebriefs, n.d. Casebriefs. Available from: http://www.casebriefs.com/blog/law/evidence/evidence-keyed-to-fisher/lay-opinions-and-expert-testimony/frye-v-u-s/ (accessed 24.05.2014).
- File Systems, n.d. Microsoft TechNet. Available from: http://technet.microsoft.com/en-us/library/cc938949.aspx (accessed 25.06.2014).
- How FAT Works, 2003. Local File Systems. Available from: http://technet.microsoft.com/en-us/library/cc776720(v=ws.10).aspx (accessed 24.06.2014).
- Lucas, M., 2013. Windows Server 2012: Does ReFS replace NTFS? When should I use it? Available from: http://blogs.technet.com/b/askpfeplat /archive/2013/01/02/windows-server-2012-does-refs-replace-ntfs-when-should-i-use-it.aspx (accessed 29.06.2014).
- Sinofsky, S., n.d. Building the next generation file system for Windows: ReFS. Available from: https://blogs.msdn.com/b/b8/archive/2012/01/16/building-the-next-generation-file-system-for-windows-refs.aspx (accessed 29.06.2014).
- Registry, n.d. Windows. Available from: http://msdn.microsoft.com/en-us/library/windows/desktop/ms724871(v=vs.85).aspx (accessed 11.09.2014).
- Russinovich, M.E., Solomon, D.A., 2012. Windows Internals, sixth ed. Microsoft Press, Redmond, Washington.
- Drinkwater, R., 2010. Forensics from the sausage factory: Volume shadow copy forensics cannot see the wood for the trees? Available from: http://forensicsfromthesausagefactory.blogspot.com/2010/02/volume-shadow-copy-forensics-cannot-see.html (accessed 10.08.2014).
- Matloff, N., Salzman, P., 2008. The Art of Debugging with GDB, DDD, and Eclipse. No Starch Press, San Francisco.
- Epifani, M., Stirparo, P., 2015. Learning iOS Forensics: A Practical Hands-on Guide to Acquire and Analyze iOS Devices with the Latest Forensic Techniques and Tools. Packt Publishing, Birmingham, UK.
- Sikorski, M., Honig, A., 2012. Practical Malware Analysis: The Hands-on Guide to Dissecting Malicious Software. No Starch Press, San Francisco.