KENGAYTIRILGAN VERMIKULIT-BOG‘LOVCHI ASOSLI ISSIQLIK IZOLYATSIYA MATERIALLARINING ISSIQLIK XUSUSIYATLARI
Hojiyev T. S. & Boltayev S. A.
Annotatsiya
Ushbu ishda vermikulitning issiqlik izolyatsiya materiali sifatidagi xossalari va qurilish sohasidagi qo‘llanishi tahlil qilinadi. Vermikulit tabiiy mineral bo‘lib, yuqori haroratda kengaytirilganda g‘ovak va yengil struktura hosil qiladi. Ushbu struktura ichida havo qatlamlari mavjud bo‘lib, ular issiqlik o‘tkazuvchanlikni sezilarli darajada kamaytiradi. Tadqiqot davomida vermikulitning issiqlik o‘tkazuvchanlik koeffitsiyenti, zichligi va namlikka ta’siri o‘rganildi. Natijalar shuni ko‘rsatadiki, vermikulit asosidagi materiallar an’anaviy qurilish materiallariga nisbatan past issiqlik o‘tkazuvchanlikka ega va energiya samaradorligini oshirishga xizmat qiladi. Shuningdek, vermikulitning yengilligi konstruksiyaga tushadigan yukni kamaytiradi, yong‘inga chidamliligi esa xavfsizlikni oshiradi. Biroq materialning namlikni singdirish xususiyati uning issiqlik xossalariga salbiy ta’sir ko‘rsatishi mumkin, shu sababli amaliyotda gidroizolyatsiya bilan birga qo‘llash zarur. Tadqiqotda vermikulitning beton va suvoq tarkibida qo‘llanishi ham ko‘rib chiqildi va bunda issiqlik izolyatsiya samaradorligi oshishi aniqlandi. Olingan natijalar energiya tejovchi va ekologik xavfsiz qurilish materiallarini yaratishda vermikulit muhim komponent ekanligini ko‘rsatadi.
Adabiyotlar
- 2021 GLOBAL STATUS REPORT FOR BUILDINGS AND CONSTRUCTION Towards a zero-emissions, efficient and resilient buildings and construction sector. (n.d.). www.globalabc.org.
- Berardi, U. (2017). A cross-country comparison of the building energy consumptions and their trends. Resources, Conservation and Recycling, 123, 230–241. https://doi.org/10.1016/j.resconrec.2016.03.014 GOST_7076-99. (n.d.).
- Guo, L., Wang, S., Leng, Y., & Yin, C. (2025). Water resistance and thermal insulation properties of modified expanded vermiculite composites. Materials Today Communications, 42. https://doi.org/10.1016/j.mtcomm.2024.111424
- Islam, S., & Bhat, G. (2019). Environmentally-friendly thermal and acoustic insulation materials from recycled textiles. In Journal of Environmental Management (Vol. 251). Academic Press. https://doi.org/10.1016/j.jenvman.2019.109536
- Iwaro, J., & Mwasha, A. (2010). A review of building energy regulation and policy for energy conservation in developing countries. Energy Policy, 38(12), 7744–7755. https://doi.org/10.1016/j.enpol.2010.08.027
- Liu, J., Zhuge, Y., Ma, X., Liu, M., Liu, Y., Wu, X., & Xu, H. (2022). Physical and mechanical properties of expanded vermiculite (EV) embedded foam concrete subjected to elevated temperatures. Case Studies in Construction Materials, 16, e01038. https://doi.org/10.1016/J.CSCM.2022.E01038
- Parracha, J. L., Santos, A. R., Lazera, R., Flores-Colen, I., Gomes, M. G., & Rodrigues, A. M. (2023). Performance of lightweight thermal insulating mortars applied on brick substrate specimens and prototype wall. Construction and Building Materials, 364. https://doi.org/10.1016/j.conbuildmat.2022.129954
- Rashad, A. M. (2016). Vermiculite as a construction material – A short guide for Civil Engineer. In Construction and Building Materials (Vol. 125, pp. 53–62). Elsevier Ltd. https://doi.org/10.1016/j.conbuildmat.2016.08.019
- Shmuradko, V. T., Panteleenko, F. I., Reut, O. P., Panteleenko, E. F., & Kirshina, N. V. (2012). COMPOSITION, STRUCTURE, AND PROPERTY FORMATION OF HEAT INSULATION FIRE-AND HEAT-REFLECTING MATERIALS BASED ON VERMICULITE FOR INDUSTRIAL POWER GENERATION. In Refractories and Industrial Ceramics (Vol. 53, Issue 8).
- Suvorov, S. A., & Skurikhin, V. V. (2003). VERMICULITE-A PROMISING MATERIAL FOR HIGH-TEMPERATURE HEAT INSULATORS (Issue 2).
- wwwinterpriborru. (n.d.). Научно-производственное предприятие ИТС-1 Измеритель теплопроводности РУКОВОДСТВО ПО ЭСКПЛУАТАЦИИ.