QAYTA TIKLANUVCHI ENERGIYA INTEGRATSIYASI SHAROITIDA ELEKTROMOBILLARNI ZARYADLASH INFRATUZILMASINING RIVOJLANISH TENDENSIYALARI VA AQLLI JOYLASHTIRISH MODELLARI

Qodirov D. B., Qobilov R. K., Davirov A. Q. & Zokirov I. B.


Annotatsiya

Global dekarbonizatsiya jarayonlari natijasida elektromobillar ulushining jadal o‘sishi zaryadlash infratuzilmasini samarali rivojlantirishni muhim vazifaga aylantirmoqda. Ushbu tadqiqotda qayta tiklanuvchi energiya manbalari integratsiyasi sharoitida elektromobillarni zaryadlash infratuzilmasining rivojlanish tendensiyalari hamda stansiyalarni aqlli joylashtirish modellari tahlil qilinadi. AC va DC turdagi zaryadlash texnologiyalari, yuqori quvvatli tezkor zaryadlash, aqlli zaryadlash (smart charging), yuklamani boshqarish va Vehicle-to-Grid (V2G) texnologiyalarining elektr tarmog‘i barqarorligiga ta’siri baholanadi. Shuningdek, qayta tiklanuvchi energiya asosida ishlovchi zaryadlash stansiyalarini optimal joylashtirish uchun zamonaviy modellashtirish va optimallashtirish yondashuvlari ko‘rib chiqiladi. Tadqiqot natijalari O‘zbekiston sharoitida infratuzilmaning hududiy notekisligi, normativ-huquqiy bazaning yetarli darajada rivojlanmaganligi hamda investitsion mexanizmlarning cheklanganligini asosiy muammolar sifatida ko‘rsatadi. Mazkur ish elektromobillarni zaryadlash infratuzilmasini barqaror rivojlantirish va aqlli rejalashtirish bo‘yicha samarali strategiyalarni ishlab chiqishga xizmat qiladi.


Adabiyotlar

  1. Z. Yusupov, N. Almagrahi, E. Yaghoubi, A. Habbal, and D. Kodirov, “Modeling and Control of Decentralized Microgrid Based on Renewable Energy and Electric Vehicle Charging Station,” Lecture Notes in Networks and Systems, vol. 912 LNNS, pp. 96–102, 2024. https://doi.org/10.1007/978-3-031-53488-1_11
  2. International Energy Agency (IEA), Global EV Outlook 2024: Trends in Electric Mobility, Paris, France, 2024.
  3. D.Qodirov, R.Qobilov “The importance of charging stations in the development of electric vehicle adoption and ways to improve them,” Scientific Journal of Mechanics and Technology” № 1 (12), 2025.
  4. A. Dubey and S. Santoso, “Electric vehicle charging on residential distribution systems: Impacts and mitigations,” IEEE Access, vol. 3, pp. 1871–1893, 2015. https://doi.org/10.1109/ACCESS.2015.2476996
  5. J. Hu, S. You, M. Lind, and J. Østergaard, “Coordinated charging of electric vehicles for congestion prevention in the distribution grid,” IEEE Transactions on Smart Grid, vol. 5, no. 2, pp. 703–711, 2014. https://doi.org/10.1109/TSG.2013.2279001
  6. S. Deilami, A. S. Masoum, P. S. Moses, and M. A. Masoum, “Real-time coordination of plug-in electric vehicle charging in smart grids,” IEEE Transactions on Smart Grid, vol. 2, no. 3, pp. 456–467, 2011. https://doi.org/10.1109/TSG.2011.2159630
  7. F. Ahmad, M. S. Alam, and M. A. S. Masoum, “Economic and environmental assessment of electric vehicle charging stations,” Renewable Energy, vol. 146, pp. 236–246, 2020. https://doi.org/10.1016/j.renene.2019.06.114
  8. M. Brenna, F. Foiadelli, and D. Zaninelli, “The impact of electric vehicle charging on distribution networks,” IEEE Industry Applications Magazine, vol. 18, no. 2, pp. 22–32, 2012. https://doi.org/10.1109/MIAS.2011.2172215
  9. H. Shareef, M. M. Islam, and A. Mohamed, “A review of the stage-of-the-art charging technologies, placement methodologies, and impacts of electric vehicles,” Renewable and Sustainable Energy Reviews, vol. 64, pp. 403–420, 2016. https://doi.org/10.1016/j.rser.2016.06.033
  10. S. Habib, M. Kamran, and U. Rashid, “Impact analysis of vehicle-to-grid technology and charging strategies of electric vehicles on distribution networks,” Journal of Power Sources, vol. 277, pp. 205–214, 2015. https://doi.org/10.1016/j.jpowsour.2014.12.020
  11. A. Sortomme and M. A. El-Sharkawi, “Optimal charging strategies for unidirectional vehicle-to-grid,” IEEE Transactions on Smart Grid, vol. 2, no. 1, pp. 131–138, 2011. https://doi.org/10.1109/TSG.2010.2090910
  12. J. Tan and L. Wang, “Real-time charging navigation of electric vehicles to fast charging stations,” IEEE Transactions on Smart Grid, vol. 8, no. 2, pp. 846–856, 2017. https://doi.org/10.1109/TSG.2015.2473681
  13. Y. Zhang, N. Gatsis, and G. B. Giannakis, “Robust energy management for microgrids with high-penetration renewables,” IEEE Transactions on Sustainable Energy, vol. 4, no. 4, pp. 944–953, 2013. https://doi.org/10.1109/TSTE.2013.2255131
  14. N. R. Ullah et al., “Impact of electric vehicle charging on power distribution systems,” Energies, vol. 13, no. 3, 2020. https://doi.org/10.3390/en13030675