VERTIKAL FREZALASH STANOKLARIDA SERVO YURITMALARNI TAKOMILLASHTIRISH ORQALI ENERGIYA SAMARADORLIGI VA ANIQLIKNI OSHIRISH
Mirzayev N. N. & Muxiddinov B. B.
Annotatsiya
Mazkur maqolada vertikal frezalash stanoklarida servo yuritmalarni takomillashtirish orqali energiya samaradorligi va ishlov berish aniqligini oshirish masalalari o‘rganildi. Tadqiqot doirasida servo tizimning matematik modeli ishlab chiqildi hamda adaptiv PID boshqaruv algoritmi, energiya optimallashtirish yondashuvi va Kalman filtri asosida signalni qayta ishlash usullari qo‘llanildi. Eksperimental natijalar takomillashtirilgan tizim an’anaviy servo yuritmaga nisbatan energiya sarfini o‘rtacha 20–25% ga kamaytirishini, pozitsiya va tezlik xatoliklarini 2–3 barobar qisqartirishini hamda dinamik javob ko‘rsatkichlarini sezilarli yaxshilashini ko‘rsatdi. Olingan natijalar taklif etilgan metodologiyaning sanoat sharoitida qo‘llanishi yuqori samaradorlik berishini va ishlab chiqarish jarayonlarini optimallashtirishda muhim ahamiyatga ega ekanligini tasdiqlaydi.
Adabiyotlar
- Altintas, Y. (2020). Manufacturing Automation: Metal Cutting Mechanics, Machine Tool Vibrations, and CNC Design (2nd ed.). Cambridge University Press.
- Li, X., Zhao, Y., & Chen, L. (2021). Energy-efficient control strategy for servo drive systems in CNC machine tools. IEEE Transactions on Industrial Electronics, 68(5), 4123–4132.
- Zhang, T., Wang, H., & Liu, Q. (2022). Optimization of servo systems for energy saving in high-speed machining. Applied Energy, 306, 117953.
- Chen, W., Xu, D., & Sun, J. (2021). Adaptive PID control for servo systems with variable load conditions. Journal of Manufacturing Systems, 59, 12–24.
- Altintas, Y., Verl, A., Brecher, C., Uriarte, L., & Pritschow, G. (2011). Machine tool feed drives. CIRP Annals - Manufacturing Technology, 60(2), 779–796.
- Grzesik, W. (2017). Advanced Machining Processes of Metallic Materials: Theory, Modelling and Applications (2nd ed.). Elsevier.
- Ogata, K. (2010). Modern Control Engineering (5th ed.). Prentice Hall.
- Åström, K. J., & Hägglund, T. (2006). Advanced PID Control. ISA (Instrumentation, Systems, and Automation Society).
- Zhang, T., Wang, H., & Liu, Q. (2022). Energy optimization of servo drive systems in CNC machine tools. Applied Energy, 306, 117953.
- Welch, G., & Bishop, G. (1995). An introduction to the Kalman filter. University of North Carolina at Chapel Hill, Department of Computer Science.
- Montgomery, D. C., & Runger, G. C. (2018). Applied Statistics and Probability for Engineers (7th ed.). Wiley.