SANOAT KORXONALARIDA ISSIQLIK O‘TKAZUVCHANLIK JARAYONLARINING TAHLILI VA ENERGIYA SAMARADORLIGINI OSHIRISH (OLMALIQ KON-METALLURGIYA KOMBINATI MISOLIDA)

Komilova N. A.


Annotatsiya

Ushbu maqolada Olmaliq Kon-Metallurgiya Kombinati (OKMK) mis eritish sexida issiqlik o‘tkazuvchanlik jarayonlari keng ko‘lamda tahlil qilingan. Fourier tenglamasi asosida qurilgan matematik model va COMSOL Multiphysics dasturida amalga oshirilgan sonli modellash natijalari taqqoslangan. Pech devori kesimidagi harorat taqsimoti, jihozlarning tashqi sirtidagi termografiya xaritasi, energiya balansi va izolyatsiya variantlarining texnik-iqtisodiy taqqosi keltirilgan. 6 ta original grafik va 4 ta ma'lumotlar jadvali orqali ko‘rsatilishicha, mineral jun izolyatsiyasi (100 mm) qo‘llash orqali yillik 22,2% energiya tejash va 3,8–4,2 milliard so‘m iqtisodiy samara olish mumkin. Model aniqligi eksperimental o‘lchovlar bilan 98,7% mos keladi.


Adabiyotlar

  1. Energeticheskiy balans chyornoy i tsvetnoy metallurgii Uzbekistana. Toshkent: O‘zEnergo, 2023. 198 b.
  2. Fourier J.B.J. (1822). Théorie analytique de la chaleur. Paris: Firmin Didot. 639 p. [Qayta nashr: Dover, 1955]
  3. Zhang H., Liu Y., Chen W. (2021). Energy-saving optimization of thermal insulation in copper smelting furnaces // Journal of Cleaner Production. 289: 125724. doi:10.1016/j.jclepro.2020.125724
  4. Nornickel JSC. (2022). Annual Sustainability Report — Energy Efficiency in Norilsk Smelting Division. Moscow. 84 p.
  5. O‘zDSt 1065-2022. Sanoat korxonalarida issiqlik izolyatsiyasi. Texnik talablar. Toshkent: O‘zstandart. 54 b.
  6. Cengel Y.A., Ghajar A.J. (2020). Heat and Mass Transfer, 6th Ed. McGraw-Hill. 992 p. ISBN 978-1-260-57877-1
  7. Bergman T.L., Lavine A.S. (2017). Fundamentals of Heat and Mass Transfer, 8th Ed. Wiley. 1000 p.
  8. Tursunov X.T., Nazarov R.F. (2022). Metallurgiya sexlarida issiqlik o‘tkazuvchanlik modellari // O‘zbekiston Texnika Fanlari Jurnali. 4(2): 45–53.
  9. COMSOL Multiphysics 6.1 User Guide. Heat Transfer Module. Burlington: COMSOL Inc., 2023. 1240 p.
  10. O‘zbekiston Respublikasi, "Energiyani tejash va energiya samaradorligi to‘g‘risida" gi Qonun, 2019-yil 21-avgust, 560-son.