СЕНСОР ТАРМОҚЛАРИДА НАЗОРАТ-ЎЛЧОВ МАЪЛУМОТЛАРИНИ МОБИЛ АЛОҚА ОРҚАЛИ УЗАТИШ
Назаров А. М. & Райимов Ф. Т.
Annotatsiya
Мақолада сенсор тармоқларида назорат-ўлчов маълумотларини узатишда мобил алоқадан фойдаланишнинг замонавий ҳолати, асосий муаммолари ва ривожланиш истиқболлари таҳлил қилинган. Симсиз сенсор тармоқлари (WSN) архитектураси, мобил алоқа технологияларининг эволюцияси ҳамда NB-IoT, LTE-M технологияларининг сенсор тармоқларда қўлланилиши кўриб чиқилган. Маълумот узатишнинг асосий талаблари – ўтказувчанлик, кечикиш вақти, энергия самарадорлиги, ишончлилик ва хавфсизлик параметрлари таҳлил этилган. Ўзбекистон шароитида сенсор тармоқларни жорий этишнинг ўзига хос хусусиятлари ва муаммолари келтирилган.
Adabiyotlar
- Akyildiz I.F., Su W., Sankarasubramaniam Y., Cayirci E. Wireless sensor networks: a survey // Computer Networks. – 2002. – Vol. 38, No. 4. – P. 393-422.
- Бершадский А.М., Курилов Л.С., Финогеев А.Г. Обзор методов маршрутизatsiи в беспроводных сенсорных сетях // Технические науки. Информатика, вычислительная техника. – 2012. – №1(21). – С. 47-57.
- Kandris D., Nakas C., Vomvas D., Koulouras G. Applications of Wireless Sensor Networks: An Up-to-Date Survey // Applied System Innovation. – 2020. – Vol. 3, No. 1. – P. 14.
- Ratasuk R., Vejlgaard B., Mangalvedhe N., Ghosh A. NB-IoT system for M2M communication // 2016 IEEE Wireless Communications and Networking Conference. – 2016. – P. 1-5.
- Shafi M., Molisch A.F., Smith P.J., et al. 5G: A Tutorial Overview of Standards, Trials, Challenges, Deployment, and Practice // IEEE Journal on Selected Areas in Communications. – 2017. – Vol. 35, No. 6. – P. 1201-1221.
- O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2020-yil 5-oktabrdagi PQ-4842-sonli "Raqamli O‘zbekiston-2030" strategiyasini tasdiqlash to‘g‘risida"gi qarori.
- Лебедев И.В., Гюнзиков А.Б., Джангаев Д.Б., Тагиров Н.У., Забитов Б.М. Применение технологии М2М для автоматизatsiи и управления системами: обзор и примеры приложений // Инновatsiи и инвестиции. №6. – 2023. – С. 160-164.
- Ghavimi F., Chen H.H. M2M Communications in 3GPP LTE/LTE-A Networks: Architectures, Service Requirements, Challenges, and Applications // IEEE Communications Surveys & Tutorials. – 2015. – Vol. 17, No. 2. – P. 525-549.
- Martinez B., Adelantado F., Bartoli A., Vilajosana X. Exploring the performance boundaries of NB-IoT // IEEE Internet of Things Journal. – 2019. – Vol. 6, No. 3. – P. 5702-5712.
- Lauridsen M., Krigslund R., Rohr M., Madueno G. An Empirical NB-IoT Power Consumption Model for Battery Lifetime Estimation // 2018 IEEE 87th Vehicular Technology Conference. – 2018. – P. 1-5.
- Парфенов В.И., Донг Л.В. Беспроводные сенсорные сети. Принципы комплексирования информatsiи от сенсоров при обнаружении объекта излучения. – Инфра-Инженерия, 2025. – 105 с.
- Sundararaman B., Buy U., Kshemkalyani A.D. Clock synchronization for wireless sensor networks: a survey // Ad Hoc Networks. – 2005. – Vol. 3, No. 3. – P. 281-323.
- O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2023-yil 28-avgustdagi PF-158-sonli "2023-2026 yillarda sun'iy intellektni rivojlantirish strategiyasi to‘g‘risida"gi farmoni.