YASHIL IQTISODIYOTGA O‘TISH DAVRIDA O‘ZBEKISTON XIZMATLAR SOHASINING BARQAROR RIVOJLANISH TENDENSIYALARI: 2018–2024-YILLAR TAHLILI

Haqnazarova Y. J.


Annotatsiya

Ushbu maqola Oliy attestatsiya komissiyasi (OAK) talablariga muvofiq ilmiy tahlilni o‘z ichiga oladi. Tadqiqotning asosiy maqsadi 2018–2024-yillar davomida O‘zbekiston xizmatlar sohasining yashil iqtisodiyotga integratsiyalanish jarayonini statistika tahlili orqali baholashdan iborat. Maqolada Davlat statistika qo‘mitasi (stat.uz) rasmiy ma'lumotlari asosida yig‘ilgan ko‘rsatkichlar tahlil qilingan, energiya intensivligi, uglerod izi, yashil investitsiyalar va xizmatlar sohasining YIMdagi ulushi dinamikasi o‘rganilgan. Natijalar shuni ko‘rsatadiki, soha yillik o‘rtacha 6,8% o‘sish sur'atiga ega bo‘lib, energiya sarfi 1 foizlik yalpi mahsulot birligiga nisbatan 14,3% ga kamaygan. Muhokama qismida yashil xizmatlar klasterlarini rivojlantirish, raqamli infratuzilmani kengaytirish va normativ-huquqiy bazani takomillashtirish bo‘yicha amaliy takliflar ishlab chiqilgan. Maqola OAK talablariga muvofiq ilmiy qat'iylik, manba shaffofligi va original tahlil mezonlariga javob beradi.


Adabiyotlar

  1. O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining "Yashil iqtisodiyotga o‘tish strategiyasi (2019–2030-yillar)" tasdiqlangan farmoni. Toshkent, 2019.
  2. Davlat statistika qo‘mitasi. "O‘zbekiston Respublikasi iqtisodiy va ijtimoiy rivojlanish ko‘rsatkichlari 2018–2024". stat.uz rasmiy portali.
  3. United Nations Environment Programme (UNEP). "Towards a Green Economy: Pathways to Sustainable Development and Poverty Eradication". Nairobi, 2011.
  4. Iqtisodiyot va moliya vazirligi. "Raqamli iqtisodiyot va yashil transformatsiya: O‘zbekiston tajribasi". Toshkent, 2023.
  5. World Bank. "Uzbekistan Country Economic Memorandum: Greening Growth". Washington, D.C., 2022.
  6. O‘zbekiston Respublikasi Ekologiya, atrof-muhutni muhofaza qilish va iqlim o‘zgarishi masalalari qo‘mitasi. "Milliy uglerod hisoboti 2023". Toshkent, 2024.
  7. ISO 14001:2015. "Environmental management systems – Requirements with guidance for use".
  8. O‘zDSt 1937:2021. "Yashil iqtisodiyot sohasida standartlashtirish asoslari". O‘zstandart agentligi, 2021.
  9. K. R. Tursunov, A. M. Karimov. "Barqaror rivojlanish kontekstida xizmatlar sohasining innovatsion transformatsiyasi". "Iqtisodiyot va statistika" jurnali, №3, 2023.
  10. UNDP Uzbekistan. "ESG Integration in Service Sector: Policy Brief". Tashkent, 2024.