QUYOSH KONVEKTIV-RADIATSION QURITGICHLARINI O‘RGANISH BO‘YICHA OLIB BORILAYOTGAN ILMIY TADQIQOTLAR
Raxmatov I. I. & Ma’murova D. M.
Annotatsiya
Ushbu maqolada tabiiy konveksiya asosida ishlovchi konvektiv-radiatsion quyosh quritgichlarining qishloq xo‘jaligi mahsulotlarini quritish jarayoniga ta’siri o‘rganilgan. So‘nggi yillarda energiya resurslarining cheklanganligi va ekologik muammolar tufayli qayta tiklanuvchi energiya manbalaridan samarali foydalanish dolzarb masalaga aylangan. Hozirgi kunda quyosh energetik qurilmalari bo‘yicha olib borilayotgan ilmiy tadqiqotlar asosan fotovoltaik tizimlar, quyosh kollektorlar, gibrid energiya tizimlari hamda energiyani saqlash texnologiyalarini rivojlantirishga qaratilgan. Ayniqsa, fazaviy o‘zgaruvchan materiallar (PCM) asosida issiqlik akkumulyatsiyasi va energiya samaradorligini oshirish yo‘nalishida sezilarli natijalarga erishilmoqda. Shu bilan birga, quyosh quritgichlarini takomillashtirish, ularning konstruksiyasini optimallashtirish va quritish jarayonini tezlashtirish bo‘yicha keng qamrovli tadqiqotlar olib borilmoqda. Mazkur ishda quyosh radiatsiyasi va tabiiy konveksiya hodisalariga asoslangan quritgich tizimining ishlash prinsipi, issiqlik va massa almashinuvi jarayonlari tahlil qilindi. Quritish jarayonida havo harorati, namlik darajasi va quritish tezligi kabi asosiy parametrlar o‘rganildi hamda quritgichning energiya samaradorligi baholandi. Olingan natijalar konvektiv-radiatsion quyosh quritgichlari an’anaviy quritish usullariga nisbatan yuqori samaradorlikka ega ekanligini ko‘rsatdi. Ushbu tizimlar quritish vaqtini qisqartiradi, mahsulot sifatini saqlaydi va energiya sarfini kamaytiradi. Tadqiqot natijalari qishloq xo‘jaligi mahsulotlarini samarali quritish texnologiyalarini rivojlantirishda muhim ahamiyatga ega bo‘lib, kelajakda quyosh quritgichlarini takomillashtirish va ularning samaradorligini oshirish bo‘yicha ilmiy izlanishlar olib borish zarurligini ko‘rsatadi.
Adabiyotlar
- M. A. Rahman, Solar Drying for Domestic and Industrial Applications. 2025.
- K. Venkateswarlu, Energy-efficient solar dryers: A comprehensive review. Waste Disposal & Sustainable Energy, 2024.
- G. Prasad, Solar drying technology for agricultural products. Agricultural Reviews. 2024.
- Recent developments in natural convective solar dryer. Renewable and Sustainable Energy Reviews. 2025
- Solar dryers: mechanism and transport models. Green Energy and Resources. 2025.
- A. Sharma, Advances in solar drying with PCM integration. Energy Reports. 2023.
- E. Villagran, Trends in solar drying technologies. AgriEngineering. 2024.
- M. Kumar, Thermal performance of natural convection solar dryers. Renewable Energy. 2023.
- CFD analysis of solar drying systems. Case Studies in Thermal Engineering. 2024.