TARIXIY POETIKA VA UNING HOZIRGI DAVRDAGI AHAMIYATI
Ibragimova A. G.
Annotatsiya
Ushbu maqolada tarixiy poetika tushunchasining nazariy asoslari, uning shakllanish bosqichlari hamda badiiy tafakkur rivojidagi o‘rni ilmiy adabiyotlar asosida tahlil etiladi. Tarixiy poetika adabiyotshunoslikning muhim yo‘nalishlaridan biri sifatida qaralib, u badiiy shakllar, janrlar, obrazlar tizimi va uslubiy vositalarning tarixiy taraqqiyotini o‘rganadi. Mazkur yo‘nalishning shakllanishida klassik va zamonaviy olimlarning qarashlari muhim ahamiyat kasb etadi. Xususan, poetik kategoriyalarning evolyutsiyasi, milliy va umumjahon adabiy jarayonlari o‘rtasidagi o‘zaro aloqadorlik, adabiy an’ana va innovatsiyaning uyg‘unligi kabi masalalar keng yoritiladi. Zamonaviy davrda tarixiy poetikaning ahamiyati yanada ortib, u nafaqat adabiy matnlarni tahlil qilish, balki madaniy identifikatsiya, globalizatsiya sharoitida milliy adabiyotlarning o‘ziga xosligini saqlab qolish va rivojlantirishda ham muhim metodologik asos bo‘lib xizmat qilmoqda. Tadqiqot natijalari shuni ko‘rsatadiki, tarixiy poetika badiiy tafakkurning uzluksiz rivojlanishini tushunishda, adabiy jarayonlarni tizimli tahlil qilishda va zamonaviy adabiyotning konseptual yo‘nalishlarini aniqlashda muhim ilmiy vosita hisoblanadi.
Adabiyotlar
- Aleksandr Veselovskiy. Tarixiy poetika bo‘yicha tadqiqotlar. Moskva: Nauka nashriyoti.
- Mikhail Bakhtin. Adabiyot va estetika masalalari. Moskva: Iskusstvo nashriyoti.
- Yuri Lotman. Badiiy matn strukturasi. Moskva: Progress nashriyoti.
- Boris Tomashevsky. Poetika nazariyasi. Moskva: Nauka nashriyoti.
- Viktor Zhirmunsky. Adabiyot nazariyasi va poetika. Moskva: Nauka nashriyoti.
- O‘zbek adabiyotshunosligi bo‘yicha ilmiy maqolalar to‘plami. Toshkent: Fan nashriyoti.