3-ATSETOKSI-18-DEGIDROGLITSIRRET KISLOTA SINTEZI VA UNING XOSSALARI

Mengliyev M. U., Djurayev A. J., Quvondiqova F. S. & Esonov R. S.


Annotatsiya

Ushbu tadqiqotda 3-atsetoksi-18-degidroglitsirret kislotasi sintez qilindi. Olingan birikmaning xromatografik va spektral xususiyatlari o‘rganildi. Sintez qilingan efir yupqa qavat xromatografiyasi hamda yuqori samarali suyuqlik xromatografiyasi yordamida identifikatsiya qilindi va uning kimyoviy tozaligi baholandi. Sintez qilingan hosilaning tuzilishi (UB-, IQ-) spektroskopiya usullari yordamida tasdiqlandi. UB-spektroskopiya natijalari sintez qilingan efirning yutilish maksimumining ma’lum darajada “bataxrom” siljish kuzatilishini ko‘rsatdi. IQ-spektrlar esa C-3 gidroksil guruhining efirlanishi hamda yangi murakkab efir bog‘lari hosil bo‘lganligini tasdiqladi. Olingan natijalar 18-degidroglitsirret kislotasi hosilalarini kimyoviy modifikatsiya qilish orqali yangi biologik faol birikmalar yaratish uchun istiqbolli yo‘nalish ekanligini ko‘rsatadi.


Adabiyotlar

  1. Graebin C.S.. The pharmacological activities of glycyrrhizinic acid (“glycyrrhizin”) and glycyrrhetinic acid. Sweeteners, 2017, 245.
  2. Yuan, L., Yang, Y., Li, X., Zhou, X., Du, Y. H., Liu, W. J., Nan, Y.. 18β-glycyrrhetinic acid regulates mitochondrial ribosomal protein L35-associated apoptosis signaling pathways to inhibit proliferation of gastric carcinoma cells. World journal of gastroenterology, 2022, 28(22), 2437.
  3. Bai Z., Chen K., Xu X., Lin H., Sun J., Li H., Liu C.. Effects of glycyrrhizic acid on growth performance and hepato-intestinal health of American bullfrogs (Aquarana catesbeiana). Aquaculture International, 2026, 34(4), 126.
  4. Liang S., Ma X., Li M., Yi Y., Gao Q., Zhang Y., Xiao S.. Novel β-cyclodextrin-based heptavalent glycyrrhetinic acid conjugates: Synthesis, characterization, and anti-influenza activity. Frontiers in Chemistry, 2022, 10, 836955.
  5. Lin, H., Cui, S., Xu, X., Chen, Q., Ge, J., Ai, D., Ge, W.. Design, synthesis and antitumor activity evaluation of novel modified 18β-glycyrrhetinate derivatives as PPARγ agonists. Bioorganic Chemistry, 2025, 157, 108307.
  6. Sun, J., Zheng, Q., Zhang, Y. H., Liu, C. S., Chen, C. H., Yan, S. P., Wu, Y. F.. Structure–Activity relationship (SAR) of 18β-glycyrrhetinic acid derivatives on their antitumor activity through the PPARγ receptor and caspase-3 pathway. Journal of Saudi Chemical Society, 2024, 28(2), 101815.
  7. Zhang, J., Mi, L., Wang, Z., Zhang, X., Chai, X., Zhao, Q., Song, Y.. Design, synthesis and anti-influenza A virus activity of N-containing heterocyclic glycyrrhetinic acid derivatives. Bioorganic & Medicinal Chemistry Letters, 2025, 130364.
  8. Qin, H., Liu, R., Shi, Y., Wang, B., Guo, L., Wang, Y., Huang, M.. Synthesis and biological evaluations of novel 18β-glycyrrhetinic acid derivatives as histone deacetylase 3 degraders with anti-inflammatory effects. European Journal of Medicinal Chemistry, 2025, 118391.
  9. Salomatina O.V., Markov A.V., Logashenko E.B., Korchagina D.V., Zenkova M.A., Salakhutdinov N.F., Tolstikov G.A.. Synthesis of novel 2-cyano substituted glycyrrhetinic acid derivatives as inhibitors of cancer cells growth and NO production in LPS-activated J-774 cells. Bioorganic & Medicinal Chemistry, 2014, 22(1), 585-593.
  10. Baltina L.A., Khusnutdinova N.S., Karimova E.R., Saifullina D.R., Kondratenko R.M.. Cytotoxic Activity of A-Modified Licorice Triterpenoid Derivatives. Pharmaceutical Chemistry Journal, 2023, 57(5), 637-641.
  11. Кондратенко Р.М., Балтина Л.А., Михайлова Л.Р., Данилов В.Т., Габбасов Т.М., Муринов Ю.И., Толстиков Г.А. //Получение глицирризиновой кислоты и ее практически важных солей из экстракта солодкового корня. Хим. Фарм. Журн. 2005. Том 19. №2. С. 30-35.
  12. Столярова О.В., Фаррахова Г.Ф., Балтина (мл.) Л.А., Габбасов Т.М., Баширова Р.М., Кондратенко Р.М., Балтина Л.А. Выделение глицирризиновой кислоты и ее моноаммонийной соли из корней и корневищ солодки коржинского (Glycyrrhiza korshinskyi grig). Вестник Башкирского университета. 2008. Т. 13. №2. C. 256-258.
  13. Балтина Л.А., Флехтер О.Б., Путиева Ж.М., Кондратенко Р.М., Краснова Л. В., Толстиков Г.А. Гидролиз β-глицирризиновой кислоты //Хим.фарм.журн. -1996. - №4. - C.47-49.
  14. Ирисметов М.П., Джиембаев Б.Ж., Арыстанова Т.А., Барамысова Г.Т. Химия и применение природной глицирризиновой кислоты и её производных. Алматы-2002, 287c.