KATTA HAJMDAGI MATNLI MA’LUMOTLARNI (BIG DATA) HISSIYOTLAR TAHLILI UCHUN TAYYORLASH METODIKASI

Olimjanova F. S.


Annotatsiya

Ushbu maqolada ijtimoiy tarmoqlardan olinadigan ulkan hajmdagi tartibsiz (unstructured) matnlarni hissiyotlar tahlili (Emotion Detection) uchun tayyorlashning nazariy va metodologik asoslari tadqiq etiladi. Tadqiqotda Big Data’ning "5V" tamoyillari lingvistik nuqtai nazardan tahlil qilinib, ma’lumotlarni yig‘ish, lingvistik normalizatsiya, annotatsiya metodologiyasi va axborot etikasi masalalari tizimlashtirilgan. Ayniqsa, o‘zbek tilining agglyutinativ tabiati va poliorfizm sharoitida matnlarga dastlabki ishlov berishning (preprocessing) o‘ziga xos xususiyatlari ilmiy asoslangan. Taklif etilayotgan metodika o‘zbek tili uchun avtomatlashtirilgan hissiyotlarni aniqlash tizimlarini yaratishda nazariy poydevor bo‘lib xizmat qiladi.


Adabiyotlar

  1. Mayer-Schönberger, V., & Cukier, K. (2013). Big Data: A Revolution That Will Transform How We Live, Work, and Think.
  2. Inmon, W. H., & Linstedt, D. (2014). Data Architecture: A Primer for the Data Scientist.
  3. Liu, B. (2020). Sentiment Analysis: Mining Opinions, Sentiments, and Emotions.
  4. Laney, D. (2001). 3D Data Management: Controlling Data Volume, Velocity and Variety.
  5. Zikopoulos, P., & Eaton, C. (2011). Understanding Big Data.
  6. Elov, B. B. (2020). O‘zbek tili kompyuter lingvistikasining nazariy va amaliy masalalari.
  7. Pang, B., & Lee, L. (2008). Opinion Mining and Sentiment Analysis.
  8. Hamroyeva, Sh. M. (2018). O‘zbek tili milliy korpusining lingvistik asoslari.
  9. Abdullayev, A. (2023). Hissiyotlar tahlilida o‘zbek tili korpusidan foydalanish va annotatsiya tamoyillari.
  10. Liu, B. (2011). Web Data Mining.
  11. Jurafsky, D., & Martin, J. H. (2023). Speech and Language Processing.
  12. Hutto, C. J., & Gilbert, E. (2014). VADER: A Parsimonious Rule-based Model for Sentiment Analysis.
  13. Ekman, P. (1992). An argument for basic emotions.
  14. Plutchik, R. (1980). Emotion: A Psychoevolutionary Synthesis.
  15. Boyd, D., & Crawford, K. (2012). Critical questions for Big Data.
  16. Voigt, P., & Von dem Bussche, A. (2017). The EU General Data Protection Regulation (GDPR).