QONDAGI GASTRIN GORMONI MIQDORINI TAHLIL QILISH.
Oltiboyeva M. G. & Gaffarova M. T.
Annotatsiya
Ushbu ilmiy ishda qonda gastrin gormoni miqdorini aniqlashning zamonaviy nazariy asoslari va laborator-diagnostik yondashuvlari kompleks tarzda tahlil qilinadi. Gastrin — oshqozonning G-hujayralari tomonidan sintez qilinadigan peptid tabiatli gormon bo‘lib, u oshqozon shirasi sekretsiyasini rag‘batlantirish, xlorid kislota ishlab chiqarilishini boshqarish hamda oshqozon-ichak tizimi motorikasini muvofiqlashtirishda muhim rol o‘ynaydi. Qonda gastrin darajasining oshishi yoki kamayishi turli patologik holatlar, xususan surunkali gastrit, peptik yara kasalligi, gipersekretor sindromlar, shuningdek Zollinger–Ellison sindromi kabi kasalliklarning rivojlanishi bilan bevosita bog‘liqdir. Tadqiqot doirasida gastrin miqdorini aniqlashda qo‘llaniladigan laborator usullar, jumladan immunoferment tahlil (ELISA), radioimmun tahlil (RIA) va boshqa yuqori sezuvchanlikka ega metodlarning afzalliklari va cheklovlari ilmiy jihatdan asoslab beriladi. Shuningdek, biomaterialni olish, saqlash va tashish bosqichlarida yuzaga kelishi mumkin bo‘lgan preanalitik omillar, tahlil jarayonidagi analitik xatoliklar hamda natijalarni interpretatsiya qilish mezonlari atroflicha ko‘rib chiqiladi. Mazkur ishda gastrin darajasining klinik diagnostikadagi ahamiyati, differensial tashxis qo‘yishdagi o‘rni hamda zamonaviy laborator tibbiyotdagi istiqbolli yo‘nalishlar yoritiladi. Olingan natijalar oshqozon-ichak kasalliklarini erta aniqlash, ularning patogenezini chuqurroq tushunish va samarali davolash strategiyalarini ishlab chiqishda muhim ilmiy-amaliy ahamiyat kasb etadi.
Adabiyotlar
- Zagari R.M., Rabitti S., Greenwood D.C., Eusebi L.H., Vestito A., Bazzoli F. Systematic review with meta-analysis: diagnostic performance of the combination of pepsinogen, gastrin-17 and anti-Helicobacter pylori antibodies serum assays for the diagnosis of atrophic gastritis // Alimentary Pharmacology & Therapeutics. 2017;46(7):657–667. DOI: 10.1111/apt.14248
- Xiang L., Zhou Y., Guo X., Mommersteeg M.C., Nieuwenburg S.A.V., Peppelenbosch M.P., Spaander M.C.W., Fuhler G.M. Evaluation of Pepsinogen I, II, Gastrin-17 and Helicobacter pylori IgG in atrophic gastritis: a comparison of LFA and ELISA // Helicobacter. 2025;30(4):e70066. DOI: 10.1111/hel.70066
- Zhang T., Zhou X., Meng X., Li J., Hou S., Wang J., Yin M., Wang B. The potential value of serum pepsinogen and gastrin-17 for the diagnosis of chronic atrophic gastritis // BMC Gastroenterology. 2025;25:428. DOI: 10.1186/s12876-025-03996-8
- Wang Y., Zhu Z., Liu Z., Zhao Z., Xue X., Li X., Li P., Rong G., Ma Y. Diagnostic value of serum pepsinogen I, pepsinogen II, and gastrin-17 levels for early gastric cancer screening // Journal of International Medical Research. 2020. DOI: 10.1177/0300060520914826
- Loong T.H., Soon N.C., Mahmud N.R.K.N., Naidu J., Rani R.A., Hamid N.A., Elias M.H., Rose I.M., Tamil A., Mokhtar N.M., Raja Ali R.A. Serum pepsinogen and gastrin-17 as biomarkers for pre-malignant gastric lesions // Biomedical Reports. 2017;7(5):460–468. DOI: 10.3892/br.2017.985
- Grama P., Ciurea N.A., Bățagă S., Ilyés T. Gastrin levels in inflammatory bowel disease: links with disease activity and quality of life // Egyptian Journal of Internal Medicine. 2025.
- Lyubimova N.V., Churikova T.K., Timofeev Y.S., Kharitidy T.Y., Kushlinskii N.E. Analytical aspects of gastrin measurement in neuroendocrine tumors // Almanac of Clinical Medicine. 2018;46(3):264 269.
- Jihad A.W., Hassan F.A., Abass A.M. Serum gastrin and chromogranin A as biomarkers for colorectal cancer detection and staging // Basrah Journal of Science. 2025.
- Evaluation of two commercial ELISA kits for measuring serum gastrin compared to radioimmunoassay // PMC (Scopus indexed). 2024.
- Gregory R.A., et al. The measurement of serum gastrin // Journal of Surgical Research. 1970;10(4):193–200.