DINAMIK O‘LCHASH JARAYONLARIDA XATOLIKLAR TAHLILI (VAQTGA BOG‘LIQ O‘LCHASHLAR)

Maxmudov D. S.


Annotatsiya

Ushbu ishda dinamik o‘lchash jarayonlarida yuzaga keladigan xatoliklar va ularning tahlili ko‘rib chiqiladi. Vaqtga bog‘liq o‘lchashlar davomida o‘lchash obyektining o‘zgaruvchanligi, sensorlarning kechikishi (inertlik), signalning shovqin bilan buzilishi hamda tashqi muhit ta’siri natijasida yuzaga keladigan noaniqliklar o‘rganilgan. Dinamik o‘lchashlarda statik o‘lchashlardan farqli ravishda vaqt omili muhim rol o‘ynashi sababli, natijalarning aniqligi ko‘pincha tizimning tezkorligi va reaksion xususiyatlariga bog‘liq bo‘ladi. Shuningdek, o‘lchash tizimlarida yuzaga keladigan vaqt kechikishi va filtratsiya jarayonlarining xatoliklarga ta’siri tahlil qilingan. Tadqiqot natijalarida dinamik xatoliklarni kamaytirish uchun raqamli qayta ishlash usullari, signalni filtrlash va kalibrlash muhim ekanligi asoslab berilgan.


Adabiyotlar

  1. Doebelin, E. O. Measurement Systems: Application and Design. McGraw-Hill Education, 2017.
  2. Morris, A. S. Measurement and Instrumentation Principles. Butterworth-Heinemann, 2016.
  3. JCGM 100:2008 – Evaluation of Measurement Data: Guide to the Expression of Uncertainty in Measurement (GUM). BIPM.
  4. Yusupov M. A. Metrologiya va o‘lchashlar nazariyasi. Toshkent, O‘zbekiston nashriyoti, 2020.
  5. ISO 5725 – Accuracy (trueness and precision) of measurement methods and results. International Organization for Standardization.