KOSTYUMBOB TO‘QIMA GAZLAMALAR XUSUSIYATLARINING O‘ZGARISHIGA ELASTAN IPLARNING TA’SIRI
Valiyev G. N. & Yakubov N. J.
Annotatsiya
Mazkur maqolada kostyumbob to‘qima gazlamalarning fizik-mexanik va ekspluatatsion xususiyatlarini shakllantirishda elastan iplarining o‘rni ilmiy jihatdan tahlil qilingan. Elastan iplarining gazlama tarkibiga kiritilishi natijasida cho‘ziluvchanlik, qayishqoqlik, shaklni saqlash, g‘ijimlanishga chidamlilik va kiyimning ergonomik qulayligi kabi ko‘rsatkichlarda yuzaga keladigan o‘zgarishlar yoritilgan. Tadqiqotda elastan tolalarining gazlama tuzilmasi, deformatsiyalanish xususiyati va foydalanish jarayonidagi barqarorligiga ta’siri nazariy hamda amaliy nuqtayi nazardan ko‘rib chiqilgan. Shuningdek, O‘zbekiston to‘qimachilik sanoatida kostyumbob gazlamalar assortimentini kengaytirish, mahalliy xomashyo va zamonaviy elastomer iplar asosida raqobatbardosh mahsulot ishlab chiqarish imkoniyatlari tahlil qilingan. Maqolada elastan iplaridan samarali foydalanish orqali kostyumbob gazlamalarning sifat ko‘rsatkichlarini yaxshilash va eksportbop mahsulotlar ishlab chiqarish bo‘yicha ilmiy-amaliy takliflar ilgari surilgan.
Adabiyotlar
- Elmalı, H. (2008). Elastan iplik kullanımının kumaş özelliklerine etkileri [Yüksek lisans tezi, Dokuz Eylül Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü].
- Abbasova, N. G., Ahmedov, B. B., Mahkamova, Sh. M., & Ochilov, T. A. (2006). Yengil sanoat mahsulotlari materialshunosligi. Aloqachi.
- Mourad, M. M., Elshakankery, M. H., & Almetwally, A. A. (2012). Physical and stretch properties of woven cotton fabrics containing different rates of spandex. Journal of American Science, 8(4), 567–572.
- Özdil, N. (2008). Stretch and bagging properties of denim fabrics containing different rates of elastane. Fibres & Textiles in Eastern Europe, 16(1), 63–67.
- Ochilov, T. A., Abbasova, N. G., Abdullina, F. J., & Abdulniyozov, Q. I. (2011). Gazlamashunoslik. O‘zbekiston milliy ensiklopediyasi.
- Yakubov, N. J. (2025). Kostyumbob gazlama to‘qishda “elastan” iplaridan foydalanib shakldor yuzali mato olish. Journal of International Scientific Research, 3(06), 797–800.
- Kaynak, H. K. (2017). Optimization of stretch and recovery properties of woven stretch fabrics. Textile Research Journal, 87(5), 582–592. https://doi.org/10.1177/0040517516632480
- Choudhary, A. K., & Bansal, S. (2018). Influences of elastane content, aesthetic finishes and fabric weight on mechanical and comfort properties of denim fabrics. Journal of Textile Engineering & Fashion Technology, 4(1), 36–42.
- Yakubov, N. J. (2025). Yarim jun tarkibli kostyumbob polotno to‘qimali gazlamalarning sarja to‘qilishdagi gazlamalardan afzallik xususiyatlari. Scientific-Technical Journal (FerSTU), 29(Special Issue 18), 21–25.
- Shustov, Yu. S. (2007). Osnovy tekstilnogo materialovedeniya. Moscow.
- Qulijonova, G. Q., & Musayev, S. S. (2002). Yengil sanoat mahsulotlari texnologiyasi. G‘afur G‘ulom nomidagi nashriyot-matbaa ijodiy uyi.
- Raxmatovna, M. S. (2021). The description of perspective fashion trends in men’s clothing. Innovative Technological: Methodical Research Journal, 2(10), 15–20.
- Sacevičienė, V., Jucienė, M., & Kleveckas, T. (2011). Influence of the elastane fibre on the woven fabric structural mobility. Materials Science (Medžiagotyra), 17(2), 162–166.
- Su, C. I., & Yang, H. Y. (2004). Structure and elasticity of fine elastomeric yarns. Textile Research Journal, 74(12), 1041–1044.
- Kadolph, S. J. (2010). Textiles (11th ed.). Pearson.
- Alimbayev, E. Sh. (2005). To‘qima tuzilishi nazariyasi. Aloqachi.
- Mamatkulova, S., Mirbobayeva, G., Ulug‘boboyeva, M., Yakubov, N., Nizamova, B., & Tursunova, X. (2024). Importance of design in dresses. E3S Web of Conferences, 538, 04001.
- Saville, B. P. (1999). Physical testing of textiles. Woodhead Publishing.