PEGANUM HARMALA FENOL BIRIKMALARINING MIKROENKAPSULLANGAN SHAKLINING ANTIDIABETIK XUSUSIYATLARI
Raximov H. . & Buronov A. .
Annotatsiya
Ushbu tadqiqotda Peganum harmala o‘simligining fenolga boy fraksiyasi (PRF-PH) mikroenkapsulyatsiya qilinib, uning alloksan bilan qo‘zg‘atilgan diabetli sichqonlardagi antidiyabetik ta’siri baholandi. Olingan mikrokapsulalar sferik shaklda bo‘lib, o‘rtacha diametri 375 nm va inkapsulyatsiya samaradorligi 87 % ni tashkil etdi. PRF-PH (100 mg/kg) tana vazni va ozuqa iste’molini normallashtirdi, qondagi glyukoza darajasini pasaytirdi hamda lipid profili va jigar fermentlari ko‘rsatkichlarini yaxshiladi. Shuningdek, CAT ekspressiyasi oshib, iNOS kamaydi, GLUT-2 va GLUT-4 genlari esa yuqori darajada ifodalandi. Gistopatologik tahlillar PRF-PH ning asosiy to‘qimalarga zarar yetkazmasligini ko‘rsatdi. Natijalar mikroenkapsullangan PRF-PH ni diabetni boshqarishda istiqbolli nutratsevtik nomzod sifatida ko‘rsatadi.
Adabiyotlar
- Kadkhoda Mezerji Z., Nezami M., Sadeghizadeh A., et al. (2025). Evaluating the antidiabetic properties of microencapsulated phenolic compounds from Peganum harmala in alloxan-induced diabetic Balb/c mice. Food Chemistry Advances, 9, 101166. https://doi.org/10.1016/j.focha.2025.101166
- Komeili G., Hashemi M., Bameri-Niafar M. (2016). Evaluation of antidiabetic and antihyperlipidemic effects of Peganum harmala seeds in diabetic rats. Cholesterol, 2016, 7389864.
- Papuc C., Goran G.V., Predescu C.N., et al. (2021). Plant polyphenols mechanisms of action on insulin resistance and against the loss of pancreatic beta cells. Critical Reviews in Food Science and Nutrition, 62(2), 325–352.
- Lengyel M., Kállai-Szabó N., Antal V., et al. (2019). Microparticles, microspheres, and microcapsules for advanced drug delivery. Scientia Pharmaceutica, 87(3), 20.
- Losada-Barreiro S., Celik S., Sezgin-Bayindir Z., et al. (2024). Carrier systems for advanced drug delivery: Improving drug solubility/bioavailability and administration routes. Pharmaceutics, 16(7), 852.
- Du S., Lv Y., Li N., et al. (2020). Biological investigations on therapeutic effect of chitosan encapsulated nano resveratrol against gestational diabetes mellitus rats induced by streptozotocin. Drug Delivery, 27(1), 953–963.
- Bourogaa E., Jarraya R.M., Damak M., Elfeki A. (2015). Hepatoprotective activity of Peganum harmala against ethanol-induced liver damages in rats. Archives of Physiology and Biochemistry, 121(2), 62–67.