TUKLI ERVA O`SIMLIGINING XUSUSIYATLARI, QO‘LLANILISHI, VA TIKRIK ORGANIZMLARGA TA’SIRI
Dastamov S. F. & Jo‘rayev S. Z.
Annotatsiya
Tukli erva (Aerva lanata (L.) Juss., Amaranthaceae) — dorivor o‘simlik bo‘lib, uning farmakognostik xususiyatlari, kimyoviy tarkibi va tibbiyotdagi qo‘llanilishi ko‘rib chiqilgan. O‘simlik tarkibida indol alkaloidlari (ervin, metilervin va boshqalar), flavonoidlar, triterpenoidlar, organik kislotalar, fenolik birikmalar, pektin, kaliy tuzlari, magniy, selen va boshqa biologik faol moddalar mavjudligi aniqlangan. Ushbu birikmalar tufayli o‘simlik siydik haydovchi, gipoazotemik, yallig‘lanishga qarshi, antioksidant, immunmodulyator, adaptogen va o‘smaga qarshi ta’sirga ega. Maqolada tukli ervaning buyrak va siydik yo‘llari kasalliklari (pielonefrit, tsistit, siydik tosh kasalligi), podagra, yurak-qon tomir kasalliklari, asab tizimi buzilishlari, gastrit va boshqa holatlarda qo‘llanilishi, tayyorlash usullari, dozalari hamda kontrindikatsiyalari tavsiflangan. O‘simlikning an’anaviy va rasmiy tibbiyotdagi o‘rni hamda uning xavfsizligi masalalari yoritilgan.
Adabiyotlar
- Pavlenko, K. S. Erva lanata dorivor o‘simlik materialining farmakognostik va kimyoviy-farmakologik tadqiqotlari / K. S. Pavlenko
- A. A. Osipova // XXI asr talabalar fani va tibbiyoti: An'analar, innovatsiyalar va ustuvorliklar: Samara davlat tibbiyot universitetining IV Butunrossiya (78-final) talabalar ilmiy konferensiyasi materiallari to‘plami, 2010. - 250-251-betlar.
- Xujakulova, D. Ch. Pol-pala: Adabiyotlar sharhi / D. Ch. Xujakulova, I. D. Karomatova // Biologiya va integrativ tibbiyot. - 2017. - 5-son. - 183-192-betlar.
- Muallif: Anna Nekratova, biologiya fanlari doktori (biologiya), dotsent, ilmiy xodim, dorivor o‘simliklar laboratoriyasi, Sibir botanika bog‘i, Tomsk davlat universiteti. Dorivor o‘simliklar sohasidagi mutaxassis
- YANVAR 2026/1 Development of science Volume 3 85 ISSN 3030-3907 NA’MATAK — KIMYOVIY TARKIBI.FOYDA VA ZARARLARI, QO‘LLASH USULLARI, QARSHI KO‘RSATMALAR Dastamov Sa’dulla Fayzullaevich Samarqand davlat tibbiyot universiteti