N-ALMASHINGAN AMINOAMIDLARNING SINTEZI, FIZIK-KIMYOVIY XOSSALARI VA QO‘LLANISH IMKONIYATLARI
Rejabbayev M. L. & Qodirova G. O.
Annotatsiya
N-almashingan aminoamidlar azot saqlovchi organik birikmalar sinfiga mansub bo‘lib, funksional guruhlarning xilma-xilligi hamda molekulyar tuzilishining moslashuvchanligi tufayli turli sanoat va ilmiy yo‘nalishlarda keng qo‘llaniladigan istiqbolli moddalardan hisoblanadi. Ushbu tadqiqotda turli tuzilishga ega bo‘lgan N-almashingan aminoamidlar faollashtirilgan karboksil kislota hosilalari va almashingan aminlar o‘rtasidagi kondensatsiya reaksiyalari orqali sintez qilindi. Olingan birikmalarning molekulyar tuzilishi infraqizil spektroskopiya (IQ) tahlili yordamida o‘rganildi. Tadqiqot natijalari azot atomidagi almashuvchi guruhlarning tabiati birikmalarning, eruvchanligi hamda kimyoviy faolligiga sezilarli ta’sir ko‘rsatishini aniqladi. Olingan natijalar N-almashingan aminoamidlarning polimer modifikatorlari, korroziyaga qarshi ingibitorlar hamda funksional materiallar yaratishda istiqbolli sinf ekanligini ko‘rsatadi.
Adabiyotlar
- Yusupov M.O., Beknazarov Kh.S., Tillaev A., Dzhalilov A.T. International Journal of Advanced Science and Technology Vol. 29, No.03, (2020)
- Glover, S.A.; Rosser, A.A. Heteroatom Substitution at Amide Nitrogen—Resonance Reduction and HERON Reactions of Anomeric Amides. Molecules, 2018, 23, 2834.
- LibreTexts Chemistry. Chemistry of Amides. Amides are formed through nucleophilic acyl substitution involving acid chlorides and amines.
- LibreTexts Chemistry. Nitrogen-Containing Compounds: Amines and Amides. Amide linkage formation and the role of amines/amides in organic chemistry.
- Wang, X.; Liu, S.; Yan, J.; Zhang, J.; Zhang, Q.; Yan, Y. Recent Progress of Polymeric Corrosion Inhibitor: Structure and Application. Materials, 2023, 16, 2954.
- Al-Amiery, A.A.; Isahak, W.N.R.W.; Al-Azzawi, W.K. Corrosion Inhibitors: Natural and Synthetic Organic Inhibitors. Lubricants, 2023, 11, 174.
- Glover, S.A.; Rosser, A.A. Heteroatom Substitution at Amide Nitrogen—Resonance Reduction and HERON Reactions of Anomeric Amides. Molecules, 2018, 23(11), 2834.
- Bairagi, H. Polymers and Their Composites for Corrosion Inhibition Applications. Hybrid Advances, 2024.
- Leggio, A.; Bagalà, J.; Belsito, E.L.; Comandè, A.; Greco, M.; Liguori, A. Formation of Amides: One-Pot Condensation of Carboxylic Acids and Amines Mediated by TiCl₄. Chemistry Central Journal, 2017, 11, 87.
- Brown, P.A. et al. Synthesis of Amides from Amines and Esters under Mild Conditions. 2026.
- Desimone, M.P. et al. Amphiphilic Amido-Amine as an Effective Corrosion Inhibitor. Electrochimica Acta, 2011.