PAXTA TOLALARINI DASTLABKI ISHLOV BERISHDA TABIIY VA SUVDA ERUVCHAN SINTETIK POLIMERLAR ASOSIDA RESURSTEJAMKOR VA EKOLOGIK YO‘NALTIRILGAN TEXNOLOGIYALARNI ISHLAB CHIQISH

Amonov M. R., Kazakov A. S. & Ismatova R. A.


Annotatsiya

Mazkur maqolada paxta tolalari va kalava iplarini ohorlash jarayoni uchun mahalliy xomashyolar asosida ishlab chiqilgan tabiiy hamda suvda eruvchan sintetik polimer kompozitsiyalarining fizik-kimyoviy, reologik va texnologik xususiyatlari tadqiq qilingan. Guruch kraxmali, alginat, GIPAN va tripolifosfat kaliy asosida yangi avlod ohorlovchi kompozitsiyasi yaratildi hamda uning to‘qimachilik sanoatidagi samaradorligi aniqlandi. Tadqiqotlar natijasida ishlab chiqilgan kompozitsiya an’anaviy kraxmalli ohorlarga nisbatan yuqori adgeziya, elastiklik, gigroskopiklik va barqarorlikka ega ekanligi isbotlandi. Shuningdek, ip uzilishlari 1,5–1,8 marta kamayishi, mahsulot sifati va ishlab chiqarish samaradorligi oshishi aniqlandi. Texnologiya sanoat sharoitida muvaffaqiyatli sinovdan o‘tkazilib, yuqori iqtisodiy va ekologik samaradorlikka ega ekani asoslab berildi.


Adabiyotlar

  1. Яриев О.М., Амонов М.Р., Амонова Х.И., Мажидов А.А. Табиий ва синтетик полимерлар асосидаги композицияларнинг реологик хусусиятларини баҳолаш // Композицион материаллар. – Тошкент, 2007. – №1. – Б. 6–10.
  2. Амонов М.Р., Раззоқов Х.К., Равшанов К.А., Мажидов А.А., Амонова Х.И. Полимер композициялар билан оҳорланган пахта ипининг релаксацион хусусиятларини тадқиқ қилиш // Ўзбекистон кимё журнали. – Тошкент, 2007. – №2. – Б. 27–30.
  3. Амонов М.Р., Равшанов К.А., Амонова Х.И., Содиқова С.Ш. Сувда эрувчан полимерлар асосидаги оҳор композицияларининг физик-механик хусусиятлари // Ўзбекистон Республикаси Фанлар академияси маърузалари. – Тошкент, 2007. – №6. – Б. 60–62.
  4. Амонова Х.И. Полимер композициялар сувли эритмаларининг реологик хусусиятлари ва уларнинг оҳорлаш самарасига таъсири // Композицион материаллар. – Тошкент, 2008. – №2. – Б. 32–36.
  5. Шадиева Ш.Ш., Амонов М.Р. Сувда эрувчан полимерлар асосида оҳор композициялар олишнинг физик-кимёвий асослари // Universum: техник фанлар. – Москва, 2023. – №11(116). – Б. 27–30.
  6. BeMiller J.N., Whistler R.L. Starch: Chemistry and Technology. – Amsterdam: Academic Press, 2009. – 894 p.
  7. Tharanathan R.N. Starch – value addition by modification // Critical Reviews in Food Science and Nutrition. – 2005. – Vol. 45. – P. 371–384.
  8. Хромов С.А. Полимер тизимларнинг реологик хусусиятлари ва уларнинг тўқимачилик саноатида қўлланилиши. – Санкт-Петербург: Политехника, 2015. – 212 б.