BESHARIQ TUMAN ELEKTR TARMOQLARIDA ELEKTR ENERGIYASI ISROFLARINI KAMAYTIRISH VA REJIMLARNI OPTIMALLASHTIRISH
Usmonov I. I., Raximov M. F. & Abdusattorov A. O.
Annotatsiya
Mazkur maqolada Beshariq tuman elektr tarmoqlaridagi elektr energiyasi isroflarini kamaytirish hamda tarmoq rejimlarini optimallashtirish masalalari ko‘rib chiqilgan. Tadqiqotda asosiy magistral fiderlar (F.Jo‘jaxona, F.Yangihayot, F.Suvchi, F.Uzun, F.Inshoot-3) tahlil qilinib, transformator punktlaridagi quvvat koeffitsientining pasayish sabablari aniqlangan. Reaktiv quvvatni kompensatsiyalash qurilmalarining samaradorligi MATLAB/Simulink dasturiy muhitida modellashtirilgan. Olingan natijalarga ko‘ra, F.Jo‘jaxona fideriga 450 kVAr va F.Yangihayot fideriga 500 kVAr quvvatli kondensator batareyalarini o‘rnatish orqali yillik 150 ming kVt·soat elektr energiyasi tejaladi va investitsiya 2 yil 4 oyda o‘zini oqlashi isbotlangan.
Adabiyotlar
- O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2023-yil 11-sentabrdagi PF-158-sonli “O‘zbekiston — 2030” strategiyasi to‘g‘risidagi Farmoni. — Toshkent, 2023.
- O‘zbekiston Respublikasining “Elektr energetikasi to‘g‘risida”gi Qonuni, 2024-yil 7-iyul, O‘RQ–940-son. — Toshkent: O‘zbekiston Respublikasi qonun hujjatlari to‘plami, 2024.
- O‘zbekiston Respublikasi Adliya vazirligida 2008-yil 10-oktabrda 1864-son bilan ro‘yxatga olingan “Reaktiv quvvat kompensatsiyasi bo‘yicha ishlarni tashkil etish tartibi to‘g‘risidagi Nizom”. — Toshkent, 2008.
- Gayibov T.Sh., Pirmatov N.B., Siddikov I.X. Elektr tarmoqlari va tizimlari fanidan o‘quv–uslubiy majmua. — Toshkent: TDTU, 2010. — 264 b.
- Vardiyashvili A.B., Abdurahmonov A.A., Vardiyashvili A.A. Noan’anaviy va qayta tiklanadigan energiya manbalaridan foydalanishda energiya tejamkorlik: o‘quv-uslubiy qo‘llanma. — Qarshi: QarMII, 2012. — 156 b.
- Turdiev M.T., Sadullaev N.N. Sanoat korxonalari va taqsimlovchi tarmoqlarda energiyani tejash tadbirlarini o‘tkazishdagi ba’zi muammolar // Energiya va resurs tejash muammolari. — Toshkent, 2004. — №1–2. — B. 3–9.
- Saidxodjaev A.G., Chmurov A.P. Energiya va resurs tejash muammolari. — Toshkent, 2003. — №1–2. — B. 97–108.
- O‘zbekiston Respublikasi Energetika tizimida amal qiluvchi Elektr qurilmalarini o‘rnatish qoidalari (PUE). — Toshkent: Energetika vazirligi nashri, 2019. — 412 b.
- Buvajonov M. Elektr tarmoqlari va tizimlari fanidan ma’ruza matnlari. — Toshkent: ToshDTU, 2012. — 188 b.
- Jabborov T.K., Kamolov S.K. Sanoat korxonalarining elektr ta’minoti. — Farg‘ona: FarPI, 2002. — 232 b.
- Weedy B.M., Cory B.J. Electric Power Systems. — 5th ed. — Chichester: Wiley, 2012. — 510 p.
- Hadi Saadat. Power System Analysis. — New York: McGraw-Hill, 1999. — 697 p.
- Grainger J.J., Stevenson W.D. Power System Analysis. — New York: McGraw-Hill, 1994. — 787 p.
- Kersting W.H. Distribution System Modeling and Analysis. — 3rd ed. — Boca Raton: CRC Press, 2012. — 471 p.
- Gonen T. Electric Power Distribution System Engineering. — 3rd ed. — New York: McGraw-Hill, 2014. — 1061 p.