ARILPROPARGIL EFIRLARI VA DIALKILAMINLAR O‘RTASIDAGI MANNIX REAKSIYASI MEXANIZMI

Axtamov D. T., Muxiddinov B. F. & Maxsumov A. G.


Annotatsiya

Mazkur ishda arilpropargil efirlari va turli dialkilaminlar ishtirokidagi Mannix reaksiyasining borish qonuniyatlari hamda uning ko‘p bosqichli katalitik mexanizmi tadqiq etilgan. Tadqiqot davomida terminal alkin guruhiga ega bo‘lgan efirlarning aminometillanish jarayoniga katalizator tabiatining ta’siri o‘rganilib, mis (I) tuzlari ishtirokida reaksiyaning yuqori selektivligi isbotlangan. Reaksiya mexanizmining nazariy tahlili shuni ko‘rsatadiki, jarayon mis-atsetilenid oraliq kompleksining hosil bo‘lishi va uning iminiy kationi bilan nukleofil bog‘lanishi orqali amalga oshadi. Sintez qilingan yangi aminometil hosilalarining tuzilishi YaMR va IQ-spektroskopiya usullari yordamida tasdiqlangan bo‘lib, olingan natijalar korroziyaga qarshi yuqori samaradorlikka ega bo‘lgan organik ingibitorlarni maqsadli sintez qilish uchun ilmiy asos bo‘lib xizmat qiladi.


Adabiyotlar

  1. Bakhodir Mukhiddinov, Sardor Samadov, Soyibjon Negmatov, Lola Tilavova and Dilshod Akhtamov. Investigation of the kinetics of heat treatment of epoxy polymers // E3S Web of Conferences 525, 02019, 2024.
  2. Husenov K. S. et al. Synthesis, characterization and computational studies of the triangle shape complex of silver nitrate with 2-amino-1, 3, 4-thiadiazole //Polyhedron. – 2025. – Т. 267. – С. 117259.
  3. Akhtamov D. T. et al. Sintez prop-2-inoksibenzola i ego proizvodnykh v prisutstvii propargila bromide [Synthesis of prop-2-in oxybenzene and its derivatives in the presence of propargyl bromide] //Universum. – 2021. – Т. 89. – №. 11. – С. 24-29.
  4. Ахтамов Дилшод Тулкинович, Мухиддинов Баходир Фахриддинович, Махсумов Абдулхамид Гафурович, Вапоев Хуснитдин Мирзоевич, Бекназаров Хасан Сойибназарович. Синтез проп-2-иноксибензола и его производных в присутствии пропаргила бромида // Universum: химия и биология. 2021. №11-2 (89).
  5. Berdimuradov, K., Berdimurodov, E., El Ibrahimi, B., Demir, M., Colak, S. G., Tüzün, B., Rakhmatullaeva, M., Diyorova, M., Axtamov, D., and Husenov, Q., “Enhanced Corrosion-Inhibition Performance of Amino Gossypol: A Comprehensive Theoretical Study,” Computational and Theoretical Chemistry, 1241 114920 (2024). https://doi.org/10.1016/j.comptc.2024.114920
  6. Aliev T. et al. Purification of model solutions from copper (2+) ions with aqueous extracts from hydrolysates of protein-containing keratin //E3S Web of Conferences. – EDP Sciences, 2024. – Т. 548. – С. 08006.
  7. Mukhiddinov B. et al. Investigation of the kinetics of heat treatment of epoxy polymers //E3S Web of Conferences. – EDP Sciences, 2024. – Т. 525.
  8. Khaidarova G. et al. The effect of various factors on the yield of 2, 3, 3–triiode propene–2–ol–1 //BIO Web of Conferences. – EDP Sciences, 2024. – Т. 105. – С. 04004.
  9. Ахтамов Д. Т. Исследование свойств ингибирования и скорости коррозии металлов с производными арилпропаргиловых эфиров с диалкиламинами //Journal of Advances in Engineering Technology. – 2023. – №. 3. – С. 46-60.
  10. Ахтамов Д. Т. и др. Синтез арилпропаргиловых эфиров с ди-алкиламинами и исследование их некоторых физико-химических свойств.«Химия и химическая технология» //Научно-технический журнал" Химия и химическая технология. – 2022. – С. 38-45.
  11. Ахтамов Д. Т. и др. Исследование структуры производных арилпропаргиловых эфиров с диалкиламинами ЯМР и ИК-спектроскопическими методами //Universum: Химия и биология. – 2022. – №. 11-2 (101). – С. 52-58.
  12. Жураев И. И. и др. Синтез и исследование структуры пропаргил сорбината //Universum: химия и биология. – 2024. – Т. 1. – №. 7 (121). – С. 57-64.
  13. Хайдарова Г. С. и др. влияние различных факторов на выход3-бром-2, 3-дийода пропен-2-ол-1 //Universum: Химия и биология. – 2024. – Т. 2. – №. 6 (120). – С. 17-23.
  14. Жураев И. И. и др. Термостабилизация поливинилхлорида с пропаргиловыми и аллиловыми производными азофенола и азонафтолов //Universum: химия и биология. – 2024. – Т. 2. – №. 11 (125). – С. 11-18.
  15. Mukhiddinov B. et al. Development and properties study of a composition of polypropylene with polyethylene terephthalate //E3S Web of Conferences. – EDP Sciences, 2024. – Т. 548. – С. 05011.