O‘ZGARTIRISH, ALMASHTIRISH SP TARMOG‘IGA ASOSLANGAN SHIFRLASH ALGORITMLARI TAHLILI
Abdurazzoqov J. R.
Annotatsiya
Mazkur maqolada o‘zgartirish va almashtirish tamoyillariga asoslangan SP (Substitution–Permutation) tarmog‘ining blokli shifrlash algoritmlaridagi o‘rni tahlil qilingan. Tadqiqotda substitutsiya, permutatsiya va XOR amallari orqali ma’lumotlarni himoyalash jarayonlari yoritilgan. Shuningdek, AES hamda O‘z DSt 1105:2009 algoritmlarining matematik asoslari va ishlash prinsiplari ko‘rib chiqilgan. AES algoritmida GF(28) chekli maydoni ustidagi amallar, O‘z DSt 1105:2009 algoritmida esa diamatrisalar algebrasi asosida shifrlash jarayoni amalga oshirilishi tahlil etilgan. Natijada SP tarmog‘iga asoslangan algoritmlar yuqori kriptografik bardoshlilik va axborot xavfsizligini ta’minlashda samarali ekani asoslab berilgan.
Adabiyotlar
- National Institute of Standards and Technology. FIPS PUB 197: Advanced Encryption Standard (AES). Gaithersburg: NIST, 2001.
- The Design of Rijndael. Joan Daemen, Vincent Rijmen. The Design of Rijndael: AES – The Advanced Encryption Standard. Springer-Verlag, 2002.
- Understanding Cryptography. Christof Paar, Jan Pelzl. Understanding Cryptography: A Textbook for Students and Practitioners. Springer, 2010.
- Cryptography and Network Security. William Stallings. Cryptography and Network Security: Principles and Practice. 7th Edition, Pearson, 2017.
- O‘z DSt 1105:2009. O‘z DSt 1105:2009. Axborot texnologiyasi. Axborotning kriptografik muhofazasi. Ma’lumotlarni shifrlash algoritmi. Toshkent, 2009.