ANDIJON SUV OMBORI ATROFINI TOPOGRAFIK-GEODEZIK TA’MINLASH HAQIDA

Baxtiyorova D. ., Mirmahmudov E. R., Abjaparova D. A. & Toktosunov J. .


Annotatsiya

Andijon suv ombori Farg‘ona vodiysidagi eng yirik gidrotexnik inshootlardan biri bo‘lib, sug‘orish, suv ta’minoti hamda toshqinlardan himoyalanish uchun strategik ahamiyatga ega. Ushbu obyektning asosiy o‘ziga xos jihati — suvni ushlab turuvchi inshoot konstruksiyasidir. U uzunligi 850 metr va maksimal balandligi 119,7 metr bo‘lgan massiv-kontrofors turdagi bosimli beton to‘g‘ondan iborat bo‘lib, O‘zbekiston gidrotexnik inshootlari orasida o‘xshashi yo‘qdir. Respublikadagi boshqa yirik suv omborlari to‘g‘onlari asosan grunt materiallardan qurilgan. Bu esa geodezik nazoratning o‘ziga xosligini belgilaydi: beton to‘g‘on tanasi harorat deformatsiyalari, poydevorning notekis cho‘kishi hamda seysmik ta’sirlarga uchraydi. Ushbu holatlarni aniqlash yuqori aniqlikdagi instrumental kuzatuvlarni talab etadi.


Adabiyotlar

  1. Kushtarov B.A. Farg‘ona vodiysi geodezik tarmoqlarining aniqligini baholash. — Toshkent: ToshDTU, 2005. — 180 b.
  2. Mirmakhmudov E.R., Abjaparova D.A., Tashbaltayeva Sh.B. va boshqalar. Ayusay qishlog‘i atrofidagi ko‘chki xavfi mavjud yonbag‘irning geofizik tadqiqotlari // E3S Web of Conferences. — 2024. — 590, 03007. — B. 1–8.
  3. 1:5 000 – 1:500 masshtablarda topografik suratga olish bo‘yicha yo‘riqnoma (GKINP-02-033-82). — Moskva: Nedra, 1982.
  4. Zakatov P.S. Oliy geodeziya kursi. — Moskva: Nedra, 1976. — 511 b.
  5. Lurye I.K. Geoinformatsion kartografiyalash. Geoinformatika usullari va kosmik suratlarni raqamli qayta ishlash. — Moskva: KDU, 2008. — 424 b.
  6. Mirmakhmudov E.R. GNSS asosida O‘zbekiston topografik xaritalarining koordinata tizimini modifikatsiya qilish // Coordinates. — 2017. — XIII jild, № 4. — B. 7–12.
  7. ShNQ 1.02.18-09. Geodezik tayanch tarmog‘i. Qoidalar to‘plami. — Toshkent: O‘zgeodezkadastr, 2009.
  8. «Gidrotexmonitoring» MChJ. Andijon suv ombori to‘g‘onida olib borilgan muhandislik-geodezik kuzatuvlar natijalari bo‘yicha I MG-1-25-sonli texnik hisobot. — Toshkent, 2025.
  9. Shukina O., Muborakov Kh., Ruziev A. va boshqalar. O‘zbekistonda yirik masshtabli topografik xaritalarni yaratishda raqamli fotogrammetriyadan foydalanish // International Journal of Geoinformatics. — 2022. — 18-jild, № 1.
  10. Torge W. Geodeziya. 3-nashr. — Berlin: Walter de Gruyter, 2001. — 416 b.
  11. Reigber C. va boshqalar. Markaziy Osiyodagi deformatsiyalar taqsimotiga GPS cheklovlari // Terra Nostra. — 1999. — № 127.
  12. Leica Geo Office dasturi. Foydalanuvchi qo‘llanmasi. Versiya 8.4. — Heerbrugg: Leica Geosystems, 2018.
  13. Trimble DiNi 03 raqamli niveliri. Foydalanuvchi qo‘llanmasi. — Sunnyvale: Trimble Navigation, 2012.
  14. I, II, III va IV klass nivelirlash bo‘yicha yo‘riqnoma. — Moskva: Nedra, 1990.