DRONLAR YORDAMIDA HAVO IFLOSLANISHINI AVTONOM MONITORING QILISH TIZIMI
Xolmatov O. O. & Xakimov A. F.
Annotatsiya
Mazkur ilmiy maqolada dron texnologiyalaridan foydalangan holda havo ifloslanishini avtonom monitoring qilish tizimining nazariy asoslari va amaliy imkoniyatlari tahlil qilinadi. Zamonaviy ekologik muammolar, xususan, atmosfera havosining ifloslanishi inson salomatligi va atrof-muhitga jiddiy xavf tug‘dirayotganligi sababli, real vaqt rejimida monitoring olib borish zarurati ortib bormoqda. Tadqiqotda uchuvchisiz uchish apparatlari (UAV) asosida ishlovchi sensor tizimlari, ularning ishlash prinsiplari, ma’lumotlarni yig‘ish va uzatish mexanizmlari o‘rganilgan. Shuningdek, maqolada gaz sensorlari, chang zarrachalarini aniqlovchi modullar va GPS texnologiyalarini integratsiya qilish orqali yuqori aniqlikdagi monitoring tizimini yaratish imkoniyatlari ko‘rib chiqiladi. Tizimning asosiy afzalliklari sifatida uning mobil, moslashuvchan va inson aralashuvisiz ishlash xususiyatlari alohida ta’kidlanadi. Tadqiqot natijalari dronlar yordamida ekologik nazoratni takomillashtirish, sanoat hududlari va yirik shaharlarda havoning sifatini samarali baholash imkonini berishini ko‘rsatadi. Ushbu yondashuv kelajakda aqlli shaharlar konsepsiyasini rivojlantirishda muhim ahamiyat kasb etadi.
Adabiyotlar
- Kumar, P., Rivas, I., Singh, A. P., Ganesh, V. J., & Pritchard, J. P. (2016). The rise of low-cost sensing for managing air pollution in cities. Environment International, 75, 199–205. https://doi.org/10.1016/j.envint.2014.11.019
- Villa, T. F., Gonzalez, F., Miljievic, B., Ristovski, Z. D., & Morawska, L. (2016). An overview of small unmanned aerial vehicles for air quality measurements: Present applications and future prospectives. Sensors, 16(7), 1072. https://doi.org/10.3390/s16071072
- Burgués, J., Marco, S., & García, A. (2018). Environmental chemical sensing using small drones: A review. Science of the Total Environment, 621, 946–958. https://doi.org/10.1016/j.scitotenv.2017.11.312
- Shahbazi, M., Théau, J., & Ménard, P. (2014). Recent applications of unmanned aerial imagery in natural resource management. GIScience & Remote Sensing, 51(4), 339–365. https://doi.org/10.1080/15481603.2014.926650
- Alvear, O., Zema, N. R., Natalizio, E., & Calafate, C. T. (2017). Using UAV-based systems to monitor air pollution in areas with poor accessibility. Journal of Advanced Transportation, 2017, 8204353. https://doi.org/10.1155/2017/8204353
- Candiago, S., Remondino, F., De Giglio, M., Dubbini, M., & Gattelli, M. (2015). Evaluating multispectral images and vegetation indices for precision farming applications from UAV images. Remote Sensing, 7(4), 4026–4047. https://doi.org/10.3390/rs70404026
- Rai, A. C., Kumar, P., Pilla, F., Skouloudis, A. N., Di Sabatino, S., Ratti, C., Yasar, A., & Rickerby, D. (2017). End-user perspective of low-cost sensors for outdoor air pollution monitoring. Science of the Total Environment, 607–608, 691–705. https://doi.org/10.1016/j.scitotenv.2017.06.266
- Tokekar, P., Hook, J. V., Mulla, D., & Isler, V. (2016). Sensor planning for a symbiotic UAV and UGV system for precision agriculture. IEEE Transactions on Robotics, 32(6), 1498–1511. https://doi.org/10.1109/TRO.2016.2603528
- Li, X., Zhang, L., & Wang, X. (2019). UAV-based air quality monitoring system: A review. Environmental Monitoring and Assessment, 191, 735. https://doi.org/10.1007/s10661-019-7842-3
- Motlagh, N. H., Taleb, T., & Arouk, O. (2016). Low-altitude unmanned aerial vehicles-based Internet of Things services: Comprehensive survey and future perspectives. IEEE Internet of Things Journal, 3(6), 899–922. https://doi.org/10.1109/JIOT.2016.2612119