HAVO IFLOSLANISHI MONITORING MA’LUMOTLARINI ONLAYN BOSHQARUV PANELIDA AKS ETTIRISH
Xolmatov O. O. & Xakimov A. F.
Annotatsiya
Mazkur ilmiy maqolada atmosfera havosi ifloslanishini monitoring qilish jarayonida hosil bo‘ladigan ma’lumotlarni zamonaviy onlayn boshqaruv panelida aks ettirishning texnologik va amaliy jihatlari tahlil qilingan. Tadqiqotda havodagi zararli gazlar, chang zarrachalari hamda ekologik ko‘rsatkichlarni real vaqt rejimida yig‘ish, qayta ishlash va vizual ko‘rinishda namoyish etish usullari o‘rganildi. Shuningdek, IoT (Internet of Things) texnologiyalari, sensor qurilmalar, bulutli hisoblash tizimlari va web-platformalar asosida ishlovchi monitoring tizimlarining samaradorligi baholandi. Maqolada PM2.5, PM10, CO₂, NO₂ va boshqa ekologik parametrlarni kuzatish uchun qo‘llaniladigan sensorlar hamda ularning ma’lumotlarini grafik interfeys orqali foydalanuvchiga yetkazish mexanizmlari yoritilgan. Onlayn boshqaruv paneli orqali ekologik holatni masofadan monitoring qilish, statistik tahlil yuritish va favqulodda holatlar bo‘yicha tezkor ogohlantirishlarni shakllantirish imkoniyatlari ko‘rsatib berilgan. Tadqiqot natijalari ekologik monitoring tizimlarini avtomatlashtirish, ma’lumotlarni vizual tahlil qilish va atrof-muhit xavfsizligini ta’minlashda muhim ahamiyat kasb etadi. Shuningdek, ishlab chiqilgan yondashuv aqlli shahar (Smart City) konsepsiyasini rivojlantirishda ham samarali yechim sifatida tavsiya etiladi.
Adabiyotlar
- World Health Organization. (2021). WHO global air quality guidelines: Particulate matter (PM2.5 and PM10), ozone, nitrogen dioxide, sulfur dioxide and carbon monoxide. World Health Organization.
- United States Environmental Protection Agency. (2023). Air sensor guidebook. U.S. Environmental Protection Agency.
- Kumar, P., Morawska, L., Martani, C., Biskos, G., Neophytou, M., Di Sabatino, S., Bell, M., Norford, L., & Britter, R. (2015). The rise of low-cost sensing for managing air pollution in cities. Environment International, 75, 199–205.
- Zheng, T., Bergin, M. H., Johnson, K. K., Tripathi, S. N., Shirodkar, S., Landis, M. S., Sutaria, R., & Carlson, D. E. (2018). Field evaluation of low-cost particulate matter sensors in high- and low-concentration environments. Atmospheric Measurement Techniques, 11(8), 4823–4846.
- Snyder, E. G., Watkins, T. H., Solomon, P. A., Thoma, E. D., Williams, R. W., Hagler, G. S. W., Shelow, D., Hindin, D. A., Kilaru, V. J., & Preuss, P. W. (2013). The changing paradigm of air pollution monitoring. Environmental Science & Technology, 47(20), 11369–11377.
- Castell, N., Dauge, F. R., Schneider, P., Vogt, M., Lerner, U., Fishbain, B., Broday, D., & Bartonova, A. (2017). Can commercial low-cost sensor platforms contribute to air quality monitoring and exposure estimates? Environment International, 99, 293–302.
- Maag, B., Zhou, Z., & Thiele, L. (2018). W-air: Enabling personal air pollution monitoring on wearable devices. Proceedings of the ACM on Interactive, Mobile, Wearable and Ubiquitous Technologies, 2(1), 1–25.
- Gubbi, J., Buyya, R., Marusic, S., & Palaniswami, M. (2013). Internet of Things (IoT): A vision, architectural elements, and future directions. Future Generation Computer Systems, 29(7), 1645–1660.
- Ray, P. P. (2018). A survey on Internet of Things architectures. Journal of King Saud University – Computer and Information Sciences, 30(3), 291–319.
- Alahi, M. E. E., & Mukhopadhyay, S. C. (2018). Detection methodologies for pathogen and toxins: A review. Sensors, 17(8), 1885.