АВТОНОМ ГИБРИД ТАЪМИНОТ ТИЗИМЛАРИНИНГ ҲОЗИРГИ ҲОЛАТИ ВА ИЛМИЙ МУАММОЛАРИ

Бекишев А. Е., Саимбетов З. Ж., Зайниева О. Е., Курбонов Н. А., Имомназаров А. Б., Акбаров Ш. С. & Шарапов Ф. Ф.


Annotatsiya

Мақолада автоном гибрид энергия таъминоти тизимларининг ҳозирги ҳолати, уларнинг таркиби, ишлаш тамойиллари ва замонавий ривожланиш тенденциялари таҳлил қилинган. Қайта тикланувчи энергия манбалари асосидаги гибрид тизимларнинг афзалликлари ва камчиликлари кўриб чиқилган. Шунингдек, энергия сақлаш тизимлари, бошқарув алгоритмлари ва оптималлаштириш усулларига оид илмий муаммолар таҳлил қилинган. Тадқиқот натижалари автоном гибрид энергия тизимларининг самарадорлигини ошириш учун янги бошқарув стратегияларини ишлаб чиқиш зарурлигини кўрсатади.


Adabiyotlar

  1. Lund H. Renewable Energy Systems: A Smart Energy Systems Approach to the Choice and Modeling of 100% Renewable Solutions. – London: Academic Press, 2014.
  2. Twidell J., Weir T. Renewable Energy Resources. – London: Routledge, 2015.
  3. Blaabjerg F., Teodorescu R., Liserre M. Power electronics in renewable energy systems // IEEE Transactions on Industrial Electronics. – 2006. – Vol. 53. – No. 4. – P. 1002–1016.
  4. Kaldellis J.K., Zafirakis D. The wind energy revolution: A short review of a long history // Renewable Energy. – 2011. – Vol. 36. – No. 7. – P. 1887–1901.
  5. Liu G., Starke M., Xiao B. Hybrid renewable energy systems: A review of optimization techniques // Renewable and Sustainable Energy Reviews. – 2016. – Vol. 58. – P. 907–920.
  6. Masters G. Renewable and Efficient Electric Power Systems. – New Jersey: Wiley, 2013.
  7. Ackermann T. Wind Power in Power Systems. – New York: Wiley, 2012.
  8. Boyle G. Renewable Energy: Power for a Sustainable Future. – Oxford: Oxford University Press, 2012.
  9. Messenger R., Ventre J. Photovoltaic Systems Engineering. – Boca Raton: CRC Press, 2017.
  10. Burton T., Jenkins N., Sharpe D., Bossanyi E. Wind Energy Handbook. – London: Wiley, 2011.
  11. Rehman S., Al-Hadhrami L., Alam M. Pumped hydro energy storage system: A technological review // Renewable and Sustainable Energy Reviews. – 2015. – Vol. 44. – P. 586–598.
  12. Hosseini S.E., Wahid M.A. Hydrogen production from renewable energy sources // Renewable and Sustainable Energy Reviews. – 2016. – Vol. 57. – P. 850–866.
  13. Chen H., Cong T.N., Yang W., Tan C., Li Y., Ding Y. Progress in electrical energy storage system // Progress in Natural Science. – 2009. – Vol. 19. – P. 291–312.
  14. Dunn B., Kamath H., Tarascon J.M. Electrical energy storage for the grid: A battery of choices // Science. – 2011. – Vol. 334. – P. 928–935.
  15. Luo X., Wang J., Dooner M., Clarke J. Overview of current development in electrical energy storage technologies // Applied Energy. – 2015. – Vol. 137. – P. 511–536.
  16. Nitta N., Wu F., Lee J.T., Yushin G. Li-ion battery materials: present and future // Materials Today. – 2015. – Vol. 18. – P. 252–264.
  17. Plett G. Battery Management Systems. Volume I: Battery Modeling. – Boston: Artech House, 2015.
  18. Lund P., Lindgren J., Mikkola J., Salpakari J. Review of energy system flexibility measures // Renewable and Sustainable Energy Reviews. – 2015. – Vol. 45. – P. 785–807.
  19. Dragicevic T., Lu X., Vasquez J., Guerrero J. DC microgrids: Part II – A review of power architectures, applications and standardization issues // IEEE Transactions on Power Electronics. – 2016. – Vol. 31. – P. 3528–3549.
  20. Banos R., Manzano-Agugliaro F., Montoya F., Gil C., Alcayde A., Gomez J. Optimization methods applied to renewable and sustainable energy // Renewable and Sustainable Energy Reviews. – 2011. – Vol. 15. – P. 1753–1766.
  21. Pirmatov N.B., Bekishev A.Ye., Kurbanov N.A., Imomnazarov A.B Gıbrıd energıya tızımlarıda quvvat taqsımotı masalalari. “Farg‘ona viloyati hududida energiya samaradorligini oshirishning dolzarb muammolari” mavzusida Respublika ilmiy-texnik anjuman 2025-yilning 10-12 dekabr kunlari Farg‘ona davlat texnika universitetida. 119-122 bet.
  22. Nurali Pirmatov, Allabergen Bekishev, Oliyaxon Zayniyeva, Najmiddin Kurbanov, Azizbek Imomnazarov. Muqobil gibrid energiya manbalari va u asosida qo‘zatiladigan energetik qurilmani matematik modellashtirish. UzbekgidroenergetikA jurnali, Volume 7, ISSUE 3, 2025 yil, 50-56-bet.
  23. Pirmatov N.B., Bekishev A.Y., Kurbanov N.A., Imomnazarov A.B. Muqobil gibrid manbalar asosida qo‘zgʻatiladigan energetik qurilmani modellashtirish asosida energetik parametrlarini optimallashtirish orqali ish samaradorligini oshirish (Amu-Qashqadaryo havza boshqarmasi huzuridagi Do‘stlik 1,2,3 nasos stansiyasi misolida) O‘zbekiston agrar fani xabarnomasi Ilmiy-amaliy jurnal. № 5 (23) 2025 Ilmiy-amaliy jurnal. 169-173 bet.
  24. Pirmatov Nurali Berdiyarovich, Bekishev Allabergen Yergashevich, Kurbanov Najmiddin Abduxamidovich, Imomnazarov Azizbek Botirovich, Tuxtayev Bobur Bohodir o‘g‘li. Muqobil gibrid energiya manbalari asosidagi energetik qurilmaning rejimlarini matematik modellashtirish orqali energetik parametrlarini optimallashtirishning dolzarbligi. “O‘zbekiston–Xitoy–Rossiya universitetlarining xalqaro ilmiy-texnik anjumani: fan, texnologiya va innovatsiyalar” Andijon davlat texnika institutI. 14-15 oktyabr 2025 yil. 240-244 bet.
  25. N.B.Pirmatov, A.Y.Bekishev, N.A.Kurbanov, A.B.Imomnazarov. Muqobil gibrid manbalar asosida qo‘zgʻatiladigan energetik qurilmani modellashtirish asosida energetik parametrlarini optimallashtirish orqali ish samaradorligini oshirish (amuqashqadaryo havza boshqarmasi huzuridagi do‘stlik 1,2,3 nasos stansiyasi misolida). Konchilik mashinalari va texnologiyalari ilmiy texnik jurnal. 2025, №3 (13). 45-50 bet.
  26. Pirmatov N.B., Bekishev A.Y., Kurbanov N.A., Imomnazarov A.B. Muqobil gibrid energiya manbalari asosida ishlovchi energetik qurilmaning ish rejimlarini matematik modellashtirish va quvvat taqsimotini optimallashtirish masalalari tahlili. Muqobil energetika ilmiy-texnik jurnalining 2025-yil 3-soni. 149-156 bet.
  27. Pirmatov Nurali Berdiyarovich Bekishev Allabergen Yergashevich Kurbanov Najmiddin Abduxamidovich Imomnazarov Azizbek Botirovich. Muqobil gibrid energiya manbalarining matematik tenglamalari ularning ish rejimlarini matlab da modellashtirish. Development of science Ilmiy jurnal 2025/9. Volume 5 ISSN 3030 -3907. 387-397 bet.
  28. Deb K. Optimization for Engineering Design: Algorithms and Examples. – New Delhi: PHI Learning, 2012.
  29. Guerrero J., Vasquez J., Matas J., de Vicuna L., Castilla M. Hierarchical control of droop-controlled AC and DC microgrids // IEEE Transactions on Industrial Electronics. – 2011. – Vol. 58. – P. 158–172.
  30. Liserre M., Sauter T., Hung J.Y. Future energy systems: Integrating renewable energy sources into the smart power grid // IEEE Industrial Electronics Magazine. – 2010. – Vol. 4. – P. 18–37.
  31. Goodfellow I., Bengio Y., Courville A. Deep Learning. – Cambridge: MIT Press, 2016.
  32. Hatziargyriou N. Microgrids: Architectures and Control. – Wiley-IEEE Press, 2014.