KARBAMID ASOSIDA OLINGAN SEKIN ERUVCHI O‘G‘IT NAMUNALARINING KIMYOVIY TAHLILI
Fatilloyev S. F., Usanbayev N. X. & Voxidov E. A.
Annotatsiya
Ushbu tadqiqotda karbamid va sapropel asosida granulalangan sekin eruvchi organo-mineral o‘g‘it namunalari olindi hamda ularning fizik-kimyoviy xossalari kompleks ravishda o‘rganildi. Tadqiqot davomida sapropelning turli massa ulushlari (100 : 0–100 : 10) asosida tayyorlangan namunalar tarkibidagi umumiy azot (N), biuret, CaO, P2O5, K2O va MgO miqdorlari standart metodlar asosida aniqlandi. Olingan natijalar regressiya tahlili yordamida baholanib, sapropel ulushi ortishi bilan azot miqdori kamayishi, mineral komponentlar miqdori esa chiziqli ravishda ortishi aniqlandi. Biuret miqdorining kamayishi sapropel tarkibidagi gumin va fulvo kislotalarning karbamid molekulalari bilan o‘zaro ta’siri bilan izohlandi. Yuqori determinatsiya koeffitsientlari olingan mahsulot tarkibining barqarorligi va texnologik jarayonning ishonchliligini tasdiqladi. Tadqiqot natijalari sapropel asosidagi mahalliy xomashyo yordamida ekologik xavfsiz va sekin eruvchi azotli o‘g‘itlar yaratish imkoniyatini ko‘rsatdi.
Adabiyotlar
- Raximov K. I., Usanbayev N. X. & Namazov S. S. (2025). IR SPECTROSCOPIC AND THERMAL INVESTIGATION OF ENCAPSULATED UREA WITH STABILIZED SOLUBILITY. Development Of Science, 11(5), pp. 157-166.
- Trenkel ME. Slow- and controlled-release and stabilized fertilizers: an option for enhancing nutrient use efficiency in agriculture. Paris: International Fertilizer Industry Association; 2010.
- Zheng T, et al. Superabsorbent hydrogels as carriers for the controlled release of urea: experiments and a mathematical model describing the release rate. Biosyst Eng. 2009; 102(1): 44–50. doi: 10.1016/j.biosystemseng.2008.09.027.
- Chien SH, Teixeira LAJ, Cantarella H, Rehm GW, Grant CA, Gearhart MM. Agronomic effectiveness of granular nitrogen/phosphorus fertilizers containing elemental sulfur with and without ammonium sulfate: a review. Agron J. 2016; 108(3): 1203–1213. doi: 10.2134/agronj2015.0276.
- Neto, João & Fernandes, Jucielle & M. Rodrigues, Alisson & Menezes, Romualdo & Neves, Gelmires. (2023). New Urea Controlled-Release Fertilizers Based on Bentonite and Carnauba Wax. Sustainability. 15. 6002. 10.3390/su15076002.
- Roshanravan, Bita & Mahmoud-Soltani, Shahram & Abdul Rashid, Suraya & Mahdavi, Fari & Yusop, Mohd. (2015). Enhancement of nitrogen release properties of urea–kaolinite fertilizer with chitosan binder. Chemical Speciation & Bioavailability. 27. 1-8. 10.1080/09542299.2015.1023090.
- Vitousek PM, Naylor R, Crews T, David MB, Drinkwater LE, Holland E, et al. Nutrient imbalances in agricultural development. Science. 2009; 324: 1519–1520. doi: 10.1126/science.1170261.
- Ramalingappa, P., Singh, R., Shrivastava, M., Das, R., Sangwan, S., Misra, S. Environmental impact of nitrogen losses from agriculture under different management practices // iCRBE Procedia. 2020. Vol. 1, No. 1. P. 138–149. DOI: 10.32438/iCRBE.202052
- Strelnikova, V. O., Taran, Yu. A. Production of a New Urea-Based Fertilizer Using Phosphogypsum as a Filler // Chemical Industry Today. 2023. No. 5. P. 29– 37
- Usanbayev, N. Kh., Namazov, Sh. S., Saydullayev, A. A. Application of bentonite in obtaining sulfur-containing urea based on a flush of urea and sulfur // Izvestiya Vuzov. Chemistry and Chemical Technology. 2024. Vol. 67, No. 4. P. 80–89. DOI: 10.6060/ivkkt.20246704.6922