QUTQARUVCHILAR FAOLIYATIDA KASBIY KO‘NIKMALARNI BAHOLASHNING INTEGRALLASHGAN MODELI

Jumanazarov B. S. & Narziyev S. M.


Annotatsiya

Mazkur maqolada favqulodda holatlar sharoitida qutqaruvchilarning kasbiy ko‘nikmalarini baholash masalasi O‘zbekiston Respublikasining amaldagi normativ-huquqiy bazasi, Favqulodda vaziyatlar vazirligi (FVV)ning ochiq statistik ma’lumotlari, mahalliy ilmiy ishlanmalar hamda xalqaro tajriba asosida ixcham tahlil qilinadi. Tahlil natijasida baholashning oltita tayanch bloki: nazariy tayyorgarlik, texnik-amaliy mahorat, vaziyatni tahlil qilish va qaror qabul qilish, jamoaviy hamkorlik, xavfsizlik va psixologik barqarorlik, vaqt hamda natijadorlik mezonlari ajratildi. Shu asosda amaliyotga mos integrallashgan model, vazn koeffitsiyentlari va baholash tartibi taklif etildi.


Adabiyotlar

  1. O‘zbekiston Respublikasi. “Qutqaruv xizmati va qutqaruvchi maqomi to‘g‘risida” O‘RQ-195-son, 26.12.2008.
  2. O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi. 184-son qaror, 09.07.2014. “Qutqaruv xizmatlari, qutqaruv tuzilmalari va qutqaruvchilarni attestatsiyadan oʻtkazish, qutqaruv xizmatlari va qutqaruv tuzilmalarini hisobga olish roʻyxatidan oʻtkazish tartibi toʻgʻrisida” Nizom.
  3. O‘zbekiston Respublikasi. “Aholini va hududlarni tabiiy hamda texnogen xususiyatli favqulodda vaziyatlardan muhofaza qilish to‘g‘risida” O‘RQ-790-son, 17.08.2022.
  4. O‘zbekiston Respublikasi. “Yong‘in xavfsizligi to‘g‘risida” O‘RQ-226-son, 30.09.2009.
  5. O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi. “Mehnatni muhofaza qilish sohasiga oid ayrim nizomlarni tasdiqlash to‘g‘risida” 819-son, 24.12.2025.
  6. O‘zbekiston Respublikasi Favqulodda vaziyatlar vazirligi. 2025–2026-yilning I choragi davomida sodir bo‘lgan favqulodda vaziyatlar to‘g‘risida ma’lumot.
  7. O‘zbekiston Respublikasi Favqulodda vaziyatlar vazirligi. 2024–2025-yilning IV choragi davomida sodir bo‘lgan favqulodda vaziyatlar to‘g‘risida ma’lumot.
  8. O‘zbekiston Respublikasi Favqulodda vaziyatlar vazirligi. “FVV Akademiyasi axborotnomasi” ilmiy jurnali rasmiy sahifasi.
  9. Choriyev, R.X. “Ishg‘ol qilish narvoni bilan o‘quv minorasining to‘rtinchi qavatiga ko‘tarilish mashqining ilmiy-nazariy tahlili”. FVV Akademiyasi axborotnomasi, 2025, №2(4).
  10. Federal Emergency Management Agency (FEMA). National Qualification System Position Task Books / ICS Resource Center.
  11. INSARAG. Guidelines – Volume II – Manual A, Annex C: Capacity Assessment Checklist for National USAR Teams.
  12. INSARAG. IEC/R checklist guidance and preparedness notes.
  13. NFPA. NFPA 1006: Standard for Technical Rescue Personnel Professional Qualifications.
  14. Thielsch, M.T., Hadzihalilovic, D. “Evaluation of Fire Service Command Unit Trainings”. International Journal of Disaster Risk Science, 2020, 11(3): 300–315.
  15. Fischer, L., Röseler, S., Bunk-Werner, J., Thielsch, M.T. “Leading Through the Fire and Beyond: A Competency Model for Platoon Leaders in Fire Services”. International Journal of Disaster Risk Science, 2025.
  16. Kokoç, M., Gündüz, A., Şimşek, P., Akyıldız, S. “Core Skills and Assessment Parameters for Disaster Response Training in Flood Rescue Teams: A Delphi Study”. Doğal Afetler ve Çevre Dergisi, 2026, 12(1): 216–231.
  17. Lavabre Killien, K. va boshqalar. “Creation and validation of a roadside rescue skills scale for training pre-hospital medical teams: the RoadRes-Q scale”. Scandinavian Journal of Trauma, Resuscitation and Emergency Medicine, 2025.