YO‘LOVCHI VAGON O‘RINDIQLARIDA TEBRANISHNI KAMAYTIRISHNING BIOMEKANIK TA’SIRLARINI O‘RGANISH HAMDA NAZARIY MODELLASH
Zuxridinov X. K. & G‘aniyev F. B.
Annotatsiya
Ushbu maqolada temir yo‘l transportida yo‘lovchi vagon o‘rindiqlarida yuzaga keladigan tebranishlarning fizik mohiyati, ularning inson organizmiga ko‘rsatadigan biomekanik va psixofiziologik ta’siri hamda ushbu tebranishlarni kamaytirishning nazariy va konstruktiv usullari kompleks tarzda tahlil qilinadi. Tadqiqot doirasida yo‘lovchi vagonlarida kuzatiladigan tebranish jarayonlari o‘rindiq konstruktsiyasining massa–elastiklik–damping modeli asosida baholangan. Shuningdek, yo‘lovchilar bilan o‘tkazilgan kuzatuv va suhbat natijalari asosida tebranishning komfort, charchoq, bel va umurtqa sohasidagi noqulayliklarga ta’siri aniqlangan. Tadqiqot natijalariga ko‘ra, o‘rindiq konstruktsiyasini taklif etilgan tizim asosida modernizatsiya qilish orqali vibratsiya uzatilishini nazariy jihatdan 40–60 % gacha kamaytirish, yo‘lovchi komfortini oshirish hamda o‘rindiq tayanch elementlariga tushadigan dinamik yuklamalarni pasaytirish mumkinligi asoslab berilgan.
Adabiyotlar
- ISO 2631-1:1997. Mechanical vibration and shock – Evaluation of human exposure to whole-body vibration – Part 1: General requirements. International Organization for Standardization.
- ISO 2631-5:2018. Evaluation of human exposure to whole-body vibration – Part 5: Method for evaluation of vibration containing multiple shocks.
- Rao, S. S. (2017). Mechanical Vibrations (6th ed.). Pearson Education.
- Vibratsiya nazariyasining asosiy kitobi.
- Inman, D. J. (2014). Engineering Vibration (4th ed.). Pearson.
- Massa–prujina–damper tizimlari uchun.
- Den Hartog, J. P. (1985). Mechanical Vibrations. Dover Publications.
- Griffin, M. J. (1990). Handbook of Human Vibration. Academic Press.
- Inson organizmiga vibratsiya ta’siri bo‘yicha eng kuchli manba.
- Mansfield, N. J. (2005). Human Response to Vibration. CRC Press.
- Biomekanik va fiziologik ta’sir.
- Iwnicki, S. (2006). Handbook of Railway Vehicle Dynamics. CRC Press.
- Vagon tebranishlari, telejka dinamikasi.
- Knothe, K., & Grassie, S. L. (1993). Modelling of railway track and vehicle/track interaction. Vehicle System Dynamics Journal.
- Qiu, Y., Griffin, M. J. (2004). Transmission of vibration through seats.
- Journal of Sound and Vibration.